Mazmuna
Ähli düzgünler

Chess960 düzgünleri

Fişeriň küşdi adaty küşdüň figura ýöreýişlerini, matyny we deňliklerini saklaýar. Agyr we ýeňil figuralaryň başlangyç düzülişi hem-de rokadany ýerine ýetirmegiň usuly üýtgeýär.

  • 960 rugsat edilen başlangyç
  • Figuralaryň adaty ýöreýişleri
  • Gollanma · partiýany işletmän
Redaksiýa · türkmen dili

Salgyt bölümi. Chess960 tertibi entek DUEL-de işe girizilmeýär.

Şu makalada

Haýsy düzüliş rugsat edilýär

Düzüliş partiýadan öň saýlanýar. Adaty başlangyç küşt ýagdaýy hem 960 rugsat edilýäniň arasynda. Aklar başlaýar, ýöreýiş we alyş düzgünleri saklanýar.

  • Aklaryň ähli figuralary birinji kese hatarda, pyýadalar — ikinjide durýar.
  • Iki fil dürli reňkli meýdançalary eýeleýär.
  • Şa iki topyň arasynda.
  • Garalaryň garşysynda şol bir görnüşli figuralar durýar, pyýadalar — ýedinji kese hatarda.
960 başlangyç ýagdaýyň biriBu ýerde figuralaryň tertibi B R N Q K N R B. Şa toplaryň arasynda, fil figuralary dürli reňkli meýdançalarda durýar, garalar aklaryň düzülişini gaýtalaýar.

Rokada: ahyrky meýdançalary ýatda sakla

Ahyrky meýdançalar hemişe adaty küştdäki ýaly. Başlangyç ýagdaýa görä iki figura hem, diňe şa, diňe top hereket edip biler — ýa-da şa bilen top ornuny çalşyp biler.

Şa we gatnaşýan top öň ýöremeli däl. Şanyň we topyň ahyrky meýdançalaryna barýan ýolundaky ähli meýdançalar, şu iki figuranyň öz meýdançalaryndan başga, boş bolmaly. Şa şah astynda bolup bilmeýär, hüjüm edilýän meýdançadan geçip bilmeýär ýa-da rokadadan soň şah astynda galyp bilmeýär.

TarapRokadadan soň aklarRokadadan soň garalar
g tarapyna · 0–0Şa g1, top f1Şa g8, top f8
c tarapyna · 0–0–0Şa c1, top d1Şa c8, top d8
g1-däki top bilen rokadaEger şa e1 we top g1 entek ýöremedik bolsa we ýol howpsuz bolsa, rokadadan soň şa g1-de, top bolsa f1-de durýar. Başga figuralar düşnükli bolmagy üçin aýrylan.

Näme öňküligine galýar

Geçip alyş, pyýadanyň öwrülmegi, şah, mat, pat we deňlik düzgünleri adaty küştdäki ýaly işleýär. Debýut ýagdaýy täze, emma şanyň öz howpsuzlygyny ýene-de äsgermezlik edip bolmaýar.

DUEL-de bu sahypa Chess960 gollanmasy. Ol täze oýun düzgünini öz içine almaýar. Goşmaçada partiýa üçin adaty küşdi saýla.

Çeşmeler we redaksiýa

FIDE/FMJD/IDF resmi düzgünleri boýunça. DUEL terjimesi we düşündirişleri. Mysallar şu salgyt üçin taýýarlanyldy. Çeşmeleriň we redaksiýanyň barlag senesi: 26 oktýabr 2026.

FIDE · Laws of Chess

2023-nji ýylyň 1-nji ýanwaryndan hereket edýän redaksiýa. Esasy düzgünler, 3–9 maddalar; Chess960 — Guidelines II. 2026-njy ýylyň 26-njy oktýabrynda barlanyldy.

Makalanyň başyna ↑
DUEL.

Küşt we şaşka

Ýüklenýär…