Amek ara turareḍ dama 8×8: aseggem, aṭṭaf d tigellidin
Tigi d yilugan n dama tarusit. Anaw agreɣlan 10×10 d dama taglizit neɣ tamarikanit sɛan ilugan nniḍen; ur ten-sexlaḍ ara.
Deg umagrad-agi
- Tasebbaḍt d wadig n tazwara
- Imussuten war aṭṭaf d ugmuḍ
- Ddama: aṭṭaf yettwasran d yineggizen ɣer deffir
- Tiyyutin n uṭṭaf n ddama: tuɣalin d agellid d wayen i d-iteddun deffir
- Igelliden yettneggizen: fren tanaka n usaweḍ seld uṭṭaf
- Tuɣalin d agellid war aṭṭaf: ayɣer yessefk i usmutti wis sin n ugellid n ddama ad irǧu
- Yessefk ad teṭṭfeḍ ugar n yiḥricen? Afran ddaw ilugen
- Asekker n ddama: rrbeḥ war aṭṭaf aneggaru
Tasebbaḍt d wadig n tazwara
Sin wuraren beddun s 12 n tɣawsiwin timagnutin i yal yiwen ɣef tsebbaḍt 8×8. Seqdec kan 32 n yixxamen iberkanen, s teɣmert taberkant ɣer zelmaḍ. Amellal yeṭṭef kraḍ yiduren imezwura; aberkan kraḍ ineggura. Sin yiduren n tlemmast d ilmawen. Amellal itteddu d amezwaru, syin s nnuba. Seg tama n umellal, tigejda d a–h, iduren d 1–8; tuzzya n tmuɣli ur tettbeddil ara ismawen n yixxamen.
Imussuten war aṭṭaf d ugmuḍ
Taɣawsa tamagnut tetteddu yiwen uxxam ilem s umdizwer ɣer zdat war aṭṭaf; ur tezmir ara ad teddu ɣer deffir akken. Aṭṭaf d aḥettem, yezmer ad yili ɣer deffir. Mi tewweḍ ɣer udur aneggaru, tettuɣal d tagellidt n teɣzi. Rbeḥ s uṭṭaf neɣ s usewḥel n meṛṛa tiɣawsiwin n uzengu: ur tesɛiḍ ara amussu yettwasirgen d rruḥ n wurar, mačči am uḥbas war ahedded deg ššeṭranǧ. Tazdemt tezmer s umtawa, s wallus neɣ s yilugan imeẓliyen n taggara. Wali akud n wurar send ad turareḍ.
Ddama: aṭṭaf yettwasran d yineggizen ɣer deffir
Asmutti war aṭṭaf n uḥric aḥerfi yettaddu s unezri ɣer zdat, ɣer tanaka taberkant tilemt i as-teqqen. I uṭṭaf, aḥric n umeɣru yessefk ad yili s unezri yeqqen-as, s tanaka tilemt ticki deffir-s. Neggez nnig uḥric-nni ɣer tanaka tilemt. Senqed kuẓ n yinezriyen: agdel n usmutti war aṭṭaf ɣer deffir ur igdel ara aṭṭaf ɣer deffir. Tanaka n usaweḍ yettwaṭṭfen tettarra aneggez d awezɣi.
Ur senqid ara kan aḥric i tḥemmleḍ ad t-tḥerrikeḍ. Senqed iḥricen-ik merra, syen tiririyin yettwasran n umeɣru seld ufran-ik. Asmutti ɣer zdat war aḥader yezmer ad yeǧǧ aṭṭaf s yineggizen nniḍen. Ilugen n ddama tarusit ttaǧǧan afran ger iṭṭafen yemgaraden; aṭṭaf n umḍan ameqqran ur yettwasra ara. Maca taylut i yettwafren yessefk ad tfak. Ur sseqdac ara amgarad-agi i yilugen n ddama n Brizil neɣ n ddama tagraɣlant.
Eg aṭṭaf, syen ɛreḍ “Aṭṭaf yettwasran” d “Aḥric aḥerfi yeṭṭef ɣer deffir”. Uqbel yal asmutti mgal bot, steqsi anda yesɛa uḥric n umeɣru yeqqen tanaka tilemt deffir-s. Seld aya, senqed yiwen uṭṭaf ɣer deffir i teǧǧiḍ. Ḥewwes ad tafeḍ s yiman-ik ismuttiyen imeɣtuten, ula mi ara yɛawen usemmar n yismuttiyen.
WALI-T ƔEF TLUḤTDdama: aṭṭaf yettwasran d yineggizen ɣer deffir
Tiyyutin n uṭṭaf n ddama: tuɣalin d agellid d wayen i d-iteddun deffir
Aḥric aḥerfi yettnegiz nnig uḥric n umeɣru yeqqen, ɣer tanaka tilemt ticki deffir-s. Agellid yettneggizen yezmer ad iɛeddi tinakadin tilemtin s unezri alamma d uḥric n umeɣru, ad t-ineggez, u ad ifren tanaka tilemt ɣezzifen deffir-s. Senqed ma yella uṭṭaf nniḍen seld yal aneggez; asnifel n yir yettwasireg. Aḥric-nni n umeɣru ur yettwaṭṭef ara snat n tikkal, yerna iḥricen yettwaṭṭfen qqimen d iɛewwiqen alamma tfak taylut merra.
Aḥric aḥerfi n Umellal yebda ɣef f6; Aberkan yesɛa e7, b6 d h8. D amezwaru, yettnegiz f6–d8 nnig e7. Ɣef d8 yessawaḍ ajerrid aneggaru yerna yettuɣal d agellid n ddama. Tura aswan nniḍen yettban ɣef d8–c7–b6–a5. Yessefk i ugellid n ddama ad ikemmel ɣer a5, s uṭṭaf n b6. Taylut merra f6–d8–a5 d yiwen usmutti; Aberkan ur d-yettarra ara ger yineggizen.
Aḥbas ɣef d8 d arameɣtu, acku aṭṭaf yettkemmil. Deg DUEL, fren f6 am tazwara, a5 am asaweḍ; amsedday yeggar sin n yineggizen. Tuccḍa d tamwali n tuɣalin d agellid war tamwali n uṭṭaf amaynut ɣezzifen. Tayeḍ d tukksa deg uqerru n yiḥricen yettwaṭṭfen s zik aṭas, akked usnulfu n ubrid i sen-yɛeddin. Senqed abrid merra, syen semmez lmawad i d-yeqqimen d uḥraz n tanaka taneggarut.
Ales taylut u semmi akud n tuɣalin d agellid. Syen ldi “Sin n yiṭṭafen deg yiwen usmutti” d “Agellid yettneggizen”. Mgal bot, ur nadi ara kan tiyyutin-ik, maca ula d iṭṭafen yettwasran i tzemreḍ ad ten-tefkeḍ i umeɣru. Asefk yezmer ad yeldi taylut yelhan, maca asiḍen yessefk ad isentem azal-is. Af yal aneggez uqbel ad tsiteḍ, deg umkan n uɣil n wanda ara taweḍeḍ.
WALI-T ƔEF TLUḤTTiyyutin n uṭṭaf n ddama: tuɣalin d agellid d wayen i d-iteddun deffir
Igelliden yettneggizen: fren tanaka n usaweḍ seld uṭṭaf
Aḍemman amellal yuɣal d agellid deg ujeddel wis ṭam. Awi aḍemman seg a7 ɣer b8. Agellid yezmer ad yeddu s udem d deffir s tneḍruft s wacḥal n yidagen ilmen.
Agellid n ddama n Umellal ɣef a1 yettwali aḥric aḥerfi n Uberkan ɣef d4, ɣef unezri ifsi b2–c3. Deffir uswan, e5, f6 d g7 llant d tilemtin; aḥric nniḍen n Uberkan yeṭṭef h8. Yessefk i ugellid ad yeṭṭef d4, yerna yezmer ad ifak ɣef yiwet seg kraḍ n tenkadin-agi. Ur yezmir ara ad ineggez sin n yiḥricen n Uberkan deg tikkelt: ulac tanaka ɣef tluḥt deffir h8. Ur nadi ara tiyyutin beṛṛa n tluḥt.
WALI-T ƔEF TLUḤTAd yuɣal d agellid
WALI-T ƔEF TLUḤTIgelliden yettneggizen: fren tanaka n usaweḍ seld uṭṭaf
Tuɣalin d agellid war aṭṭaf: ayɣer yessefk i usmutti wis sin n ugellid n ddama ad irǧu
Aḥric aḥerfi n Umellal yella ɣef c7, win n Uberkan ɣef h6. Umellal yurar c7–b8 yerna yuɣal d agellid n ddama. Umellal yetteddu ɣer ujerrid wis 8; Aberkan ɣer ujerrid wis 1. Amedya: aḥric aḥerfi aberkan ɣef b2 yezmer ad yaweḍ war aṭṭaf ɣer a1 neɣ c1, u ad yuɣal d agellid daɣen. Ini n tnekka ur yettbeddil ara: akk ttnant ɣer uẓeṭṭa n tenkadin n yinezriyen i nezmer ad nurar fell-as.
Tuɣalin d agellid tella ɣef b8, maca ur yefki ara sin n yismuttiyen seld wa. Aberkan yerr-d h6–g5, d asmutti-is ameɣtu aswaḥid da. Kan tura i yezmer ugellid n ddama n Umellal ad yeddu ugar: b8–g3 ɣef unezri ifsi c7, d6, e5, f4. Agellid yettawi tizemmar-is timaynutin deg tikkelt-nni, maca yesseqdac-itent deg nnuba-s i d-iteddun. Tameskant tesseknen amizzwer n yismuttiyen, mačči d aɣawas uslig n taggara.
Ma yessawaḍ uḥric aḥerfi ajerrid aneggaru deg uṭṭaf, yerna aṭṭaf nniḍen yewjed, ilugen irusiyen kemmelen taylut-nni s yilugan n ugellid n ddama. Asaweḍ war aṭṭaf yefukk asmutti. Steqsi “d agellid n ddama yakan?” weḥd-s seg “anwa yesɛa nnuba?”. Uqbel ad tedduḍ ɣer zdat, senqed talweḥt merra: ma yessefk i yiwen seg iḥricen-ik nniḍen ad yeṭṭef, abrid ifsi n tuɣalin d agellid ur isirig ara asmutti war aṭṭaf deg umkan n uṭṭaf-nni.
WALI-T ƔEF TLUḤTTuɣalin d agellid war aṭṭaf: ayɣer yessefk i usmutti wis sin n ugellid n ddama ad irǧu
Yessefk ad teṭṭfeḍ ugar n yiḥricen? Afran ddaw ilugen
Isem n wurar yesɛa azal. Isranen n uṭṭaf yemgaraden zemren ad ilin ɣef tluḥt-nni 8×8. Ilugen irusiyen siregen afran war tazwart i umḍan neɣ i tewsit n yiḥricen yettwaṭṭfen; ilugen ibriziliyen ssranen amḍan afellay. Mi tbeddeleḍ isnasen neɣ imeɣriyen, sentem tameskirt uqbel asmutti. Awal amatu “ddama” ur yettḍemman ara ilugen kifkif.
Iḥricen iḥerfiyen n Umellal llan ɣef c3 d g3; Aberkan yesɛa iḥricen iḥerfiyen ɣef b4, f4, d6 d a7. Afran amezwaru: c3×a5 sennig b4, yiwen n uṭṭaf. Wis sin: g3×e5×c7 sennig f4 d d6, sin n yiṭṭafen. Sin-nsen d imeɣtuten. Deg ubrid ɣezzifen, e5 d tanaka tanammast kan: d6 yeqqen d c7 tilemt ssranen aḍfar. Tanaka taneggarut c7 ur terra ara ɛad aḥric aḥerfi n Umellal d agellid.
Afran ilelli ur yerr ara ifranen kifkif deg wazal. Seld uṭṭaf awezzil, f4 n Uberkan yezmer ad yeṭṭef g3 n Umellal ɣef h2. Seld uṭṭaf aɣezzifan, b4 yezmer ad yeṭṭef c3 i d-yeqqimen ɣef d2. Uqbel ad tsemmezeḍ ayen ara d-tawiḍ, senqed tiririyin yettwasranen d yiḥricen i d-yeqqimen. Tameskant tferen abrid ɣezzifen i wakken ad tesseknen taylut, mačči i wakken ad tqar, s war asiḍen nniḍen, dakken d asmutti ifazen deg wurar-agi.
Semmi sin n yiḥricen iḥerfiyen imellalen i yebdan, imḍanen n yiswan d tinakadin tineggura. Ɛreḍ asmutti awezzil ameddi, err-d amḍiq, sakin fren aṭṭaf aɣezzifan. Aɛraḍ g3–e5 ur ilaq ara ad yettwaqbal d asmutti ameddi. Senqed tiririt n Uberkan i yal afran, sakin ini alugen: fren gar tiylutin timeddiyin, maca ur ttwezzil ara akken tebɣiḍ taylut i tferneḍ. Aya daɣen yetteɛawan deg yimḍiqen iweɛren n ugellid n ddama, anda aneggez amezwaru yeffer iṭṭafen nniḍen.
WALI-T ƔEF TLUḤTYessefk ad teṭṭfeḍ ugar n yiḥricen? Afran ddaw ilugen
Asekker n ddama: rrbeḥ war aṭṭaf aneggaru
Umellal yesɛa agellid n ddama ɣef d2 d uḥric aḥerfi ɣef b2, mgal aḥric aḥerfi n Uberkan ɣef a3; nnuba d tin n Umellal. Aberkan ulac-as tuffɣa war aṭṭaf acku tanaka-s taswaḥidt ɣer zdat, b2, tetteṭṭef. Maca aya ur yelli ara ɛad d asekker ummid. c1 tilemt tella deffir b2: deg nnuba-s, Aberkan yezmer ad yebdu a3×c1, ad yuɣal d agellid u ad ikemmel d agellid n ddama s uɛeddi s d2. Asekker yessefk daɣen ad yegdel aṭṭaf, mačči kan ad yeṭṭef tanaka yeqqnen.
Umellal yurar agellid-is n ddama d2–c1. Tura a3 ur yezmir ara ad yeddu ɣer b2 neɣ ad ineggez aḥric aḥerfi n Umellal, acku aḥric nniḍen n Umellal yeṭṭef asaweḍ c1. Aberkan daɣen ulac-as aṭṭaf ɣer deffir, asmutti war aṭṭaf n uḥric aḥerfi ɣer deffir yettwagdel. Mi tella nnuba d tin n Uberkan, ulac ismuttiyen imeɣtuten, ihi Umellal yerbeḥ. Aḥric a3 yeqqim ɣef tluḥt; txuṣṣa n usmutti, mačči tukksa n uḥric aneggaru, i tettḥettmen taggara n wurar.
Deg ccṭrenǧ, ma ulac asmutti ameɣtu u agellid ur yelli ara deg uɛeggen, aya d pat yerna d amṣada. Ddama tarusit tefka taggara yemgaraden i tseqsit n yal ass “ulac anda ara ḥerkeɣ”. Ur ssekcem ara tineḍḍa n taggara seg wurar ɣer wayeḍ. Ur yelli ara daɣen yal amḍiq yeẓẓayen d rrbeḥ: ameɣru yezmer ad yesɛu aṭṭaf ɣezzifen n ugellid n ddama neɣ aṭṭaf n uḥric aḥerfi ɣer deffir i yeldi tuffɣa.
Uqbel asmutti aneggaru, ssefru ayɣer c1 yesɛa azal. Kkes deg uwallu agellid n ddama seg-s, u semmi aṭṭaf n Uberkan i d-yettuɣalen. Seld usali, sentem kraḍ n tɣawsiwin: aḥric n Uberkan yeqqim, nnuba d tin n Uberkan, u tabdart n yismuttiyen tilemt. Mi tesɛiḍ lfayda, senqed iḥricen n tama n umeɣru d tinakadin n usaweḍ. Asekker ummid yesra asenqed n yal aḥric n umeɣru; kan yiwen n uḥric aberkan i yettwaǧǧan da s lemɛanda, i wakken ad tettwasebded taggara s tseddi.
WALI-T ƔEF TLUḤTAsekker n ddama: rrbeḥ war aṭṭaf aneggaru
Ilugen d yiɣbula
Sseqdec iseɣwan-agi i wakken ad tsenqdeḍ ilugen u ad tesnirmeḍ asentel ugar.