Tafelwit, asers d uḥulfu
Sers tafelwit s tiɣmert tafawant ɣer uyeffus. Ajerrid aqeṛṛb n yimellalen: rrukh, aɛewdiw, lfīl, taqemṛunt, agellid, lfīl, aɛewdiw, rrukh. Zdat-sen tmiya n teɛeccarin. Iberkanen sɛan asers am wagi, s usemsawi.
Imurarin ḥudden s uswir. Aḥulfu d mat: agellid n umḍiw yella ddaw n ccah, u ur yezmir ara ad yettwassen s tiḥerki tusligt. Agellid ur yettwakkes ara seg tfelwit. Ma yeqqim agellid-ik ddaw n ccah, tḥerki-nni ur d-yettwasireg ara.
Amek i ḥerrikent u tettaksent tiɣawsiwin
Attakkes yettbeddel tḥerki tamagnut: taɣawsa-k tettak agemmaḍ n umḍiw, tin i yettwakksen tettwakkes. Attakkes mačči d aḥettem. Ur yezmir ara ad talleḍ ɣef tɣawsiwin nniḍen, anagar aɛewdiw. Ur yezmir ara ad tḥerrikeḍ ɣef ugemmaḍ n tɣawsa-k.
| Taɣawsa | Tḥerki |
|---|---|
| Agellid | Ɣer yiwen n ugemmaḍ i yeqqerben deg yal tanila, ma ur yettwaɣwas ara ugemmaḍ. Igeldan ur zmiren ara ad zgan ɣer tama. |
| Taqemṛunt | S ujerriḍ, s ubdid neɣ s uqerriḍ, ɣef wacḥal n yigemmaḍen ilmen. |
| Rrukh | S ujerriḍ neɣ s ubdid. |
| Lfīl | S uqerriḍ; deg teɣri meṛṛa yeqqim ɣef yigemmaḍen n yiwen n yini. |
| Aɛewdiw | Sin n yigemmaḍen deg yiwet n tnila u yiwen deg tnila i yennuɣen. Yettall ɣef tɣawsiwin. |
| Taɛeccert | S wudem ɣer yiwen n ugemmaḍ ilem; seg ugemmaḍ amezwaru — ɣer sin, ma ilmen sin. Tettakkes ɣer yiwen n ugemmaḍ s wudem s uqerriḍ. Ur tettuɣur ara. |
Rokiṛ
Rokiṛ d tḥerki tamatut n ugellid d rrukh. Deg urokiṛ awezzlan, agellid amellal iteddu e1–g1, rrukh h1–f1. Deg uɣezfan: e1–c1 d a1–d1. Ɣer yiberkanen kifkif ɣef ujerriḍ wis 8.
- Agellid d rrukh i yettekken ur ḥerriken ara yakan. Tuɣalin ɣer ugemmaḍ amezwaru ur d-terreḍ ara azref.
- Gar-asen ulac tiɣawsiwin.
- Agellid ur yelli ara ddaw n ccah, ur yɛeddi ara s ugemmaḍ yettwaɣwasen neɣ ɣur-s.
Attakkes s usɛeddi
Ma tɛeccert n umḍiw texdem kan tḥerki tazwarut s sin n yigemmaḍen u tella ɣer tama n tɛeccert-ik, tzemreḍ ad tt-tekkseḍ am akken teɛedda kan yiwen n ugemmaḍ. Azref-agi yeddem kan deg tḥerki n tririt i yiqqerben.
Ɣer yimellalen, taɛeccert i yettakkes tella ɣef ujerriḍ wis semmus, ɣer yiberkanen — ɣef wis kuẓ. Am yal attakkes, ur ilaq ara ad yeldi ccah i ugellid-is. Ma tḥerrikeḍ tḥerki nniḍen, tazmert ad tṛuḥ.
Abeddel n taɛeccert
Deg ujerrid aneggaru, taɛeccert yettwabeddel sya s taqemṛunt, s rrukh, s lfīl neɣ s aɛewdiw n yini-s. Tayerni ur tettuɣal ara ɣer tɣawsiwin yettwaṭṭfen yakan: yezmer ad d-tili taqemṛunt tis snat neɣ aɛewdiw wis kraḍ.
Taɣawsa tamaynut tetteddu sya. Taɛeccert ur yezmir ara ad teqqim d taɛeccert neɣ ad tettwabeddel d agellid. Tikwal d aɛewdiw kan i ilaqen, amedya i ccah s tferkiwt.
Ccah, mat d pat
Deg ccah ilaq ad tekkseḍ aɣwas: ssenker agellid, kkes taɣawsa i yettɣawasen, neɣ seḥbes ajerriḍ n uɣwas. Ur yezmir ara ad tseḥbeseḍ ccah n uɛewdiw. Deg ccah uslig, itteddu kan agellid.
| Addad | Agmuḍ |
|---|---|
| Agellid yettwaɣwas, ulac tiḥerki tusligin | Mat d rreɣla n tama i iwumi ara tḥerrik. |
| Agellid ur yettwaɣwas ara, ulac tiḥerki tusligin | Pat d taggara s wagzam. |
| Ulac tama i yezmren ad tseww mat s yiwet n tezrawt tusligt | Addad ammuten — taggara s wagzam deg tazzla. |
Allus d yimḍanen n wagzam
Asbeddi am yiwen ur yemmal ara yalas addad am yiwen: ilaq ad mṣadan amizzwer n tḥerki d tzemmar yellan, ula d rokiṛ d uttakkes s usɛeddi uslig.
Ma yella usuter uqbel, ɣef tḥerki i yettwasɣiwlen, tḥerki-nni tettwasekles u ttwassutren ɣer unemhal, war ma tt-xedmen ɣef tfelwit. Deg waddad i d-yellan yakan, asuter t-texdem tama i iwumi ara tḥerrik. Talqayt n usesfer — tmaḍanin 9.2–9.5 n FIDE.
Taggara s wagzam tezmer daɣen s umtawa, ma yella alugen n umnaẓar itt-yeqbel. Asumer n wagzam ur iḥettem ara amḍiw ad t-yeqbel.
| Tawtil n FIDE | Amek i tfukk teɣri s wudem udmawan |
|---|---|
| Tis tlata n tbanin n yiwen n waddad | Taggara s wagzam s usuter uṣeḥ n uneɣmas i iwumi ara tḥerrik. |
| Tis semmus n tbanin n yiwen n waddad | Taggara s wagzam war asuter. Allasen ur ilaq ara ad ddunt s wudem amsadday. |
| 50 n tiḥerki i yal tama war tḥerki n tɛeccert u war uttakkes | Taggara s wagzam s usuter uṣeḥ. |
| 75 n tiḥerki i yal tama war tḥerki n tɛeccert u war uttakkes | Taggara s wagzam s wudem awurman; mat s tḥerki taneggarut ɣur-s azwar. |
Tamrilt d ugmuḍ
Asekles 5+3 yemmal semmus n tesdidin i wurar i yal yiwen, d kraḍ n tesnatin n tmerniwt i yal aḥud. Timerniwt tessali ayen i d-yeqqimen; aseɛṭṭel kan yesɛeṭṭel abeddu n uḥesban, u yedda s wudem nniḍen.
Deg yilugan n FIDE, aɛeddi n wakud yemmal s umataṛ tarewla. Maca ma ur yezmir ara umennuɣ ad yerr lmat s ulac n uswir uslig n iḥudden, ad tettwasekles taweḥda. Tarewla ur tezmir ara ad tettwaḥkem kan s wayen ma yesɛa taɣmist.
Tzemreḍ ad tesserḍeḍ send lmat. Deg wurar n turnwa, agmuḍ yesseklas-it uḥkim; ma yella umgerrad, seḥbes tamrilt u nadi-t, ur ssenqed ara tifigurin s yiman-ik.
Deffir tafelwit d s internet
Deg urar s udem ɣer udem, yedda «tnalaḍ — ḥud»: ma tnalaḍ s lɛqel tafigurt-ik, ilaq ad tḥudkeḍ yis ma yella usenqed uslig. Send ad tsewwqeḍ tafigurt, ɛlem umennuɣ-ik. Aḥud d usiti n temrilt ttwaxedmen s yiwen ufus; asekles n wurar, aɛeṭṭel d iɛqaben ttusbadun s yilugan d unagraw.
Ameẓlu s internet yeselkad ma yella uḥud d uslig, u yesseqdec tarrayin-is n temrilt, n usles, n uɣbas n tuqqna d usentem n ugmuḍ. Asiti ɣef tfigurt deg ugrudem ur yegda ara ɣer ulugen n unali deffir tafelwit. Amagrad-a yessefhem ilugan n cceṭṛenj n FIDE, u ur yeqqar ara belli yal allal n turnwa yettwasbedd am wagi deg meṛṛa ismal.
Tisusnin n umutur, tallalt n umdan nniḍen d yisefka uffiɣen lawan n wurar n umzizwer ur ttwassirgen ara. Imedyaten n uselmed llan i uheggi.
Iɣbula d tneɣruft
S ilugan unṣiben n FIDE/FMJD/IDF. Tasuqilt d usehmun n DUEL. Imedyan hejjen-ten i usisɣel-a. Azemz n uselken n yiɣbula d tneɣruft: 26 Tubeṛ 2026.
Aseɣti yeddan seg 1 yennayer 2023. Ilugan igejdanen, tigezmin 3–9; Chess960 — Guidelines II. Yettwaselked ass n 26 tuber 2026.