Ɣer ugbur
Akk ilugan

Ilugan n cceṭṛenj

Bdu s tiḥerki n tɣawsiwin, sakin ferreḍ kraḍ n tiḥerki tizeḍfan d tarrayin n taggara n teɣri. Deg yal amedya, imellalen ttusersen ddaw.

  • 8 × 8 n yigemmaḍen
  • 16 n tɣawsiwin i yal tama
  • Imellalen ḥerriken d imezwura
Taneɣruft · Taqbaylit
Deg umagrad-a

Tafelwit, asers d uḥulfu

Sers tafelwit s tiɣmert tafawant ɣer uyeffus. Ajerrid aqeṛṛb n yimellalen: rrukh, aɛewdiw, lfīl, taqemṛunt, agellid, lfīl, aɛewdiw, rrukh. Zdat-sen tmiya n teɛeccarin. Iberkanen sɛan asers am wagi, s usemsawi.

Imurarin ḥudden s uswir. Aḥulfu d mat: agellid n umḍiw yella ddaw n ccah, u ur yezmir ara ad yettwassen s tiḥerki tusligt. Agellid ur yettwakkes ara seg tfelwit. Ma yeqqim agellid-ik ddaw n ccah, tḥerki-nni ur d-yettwasireg ara.

Yal taɣawsa deg umḍiq-isImellalen bdun. Tiqemṛunin llant ɣef d1 d d8 — yal yiwet ɣef ugemmaḍ n yini-ines. Ɣer yeffus n yimellalen, h1 d aceɛlal.

Amek i ḥerrikent u tettaksent tiɣawsiwin

Attakkes yettbeddel tḥerki tamagnut: taɣawsa-k tettak agemmaḍ n umḍiw, tin i yettwakksen tettwakkes. Attakkes mačči d aḥettem. Ur yezmir ara ad talleḍ ɣef tɣawsiwin nniḍen, anagar aɛewdiw. Ur yezmir ara ad tḥerrikeḍ ɣef ugemmaḍ n tɣawsa-k.

TaɣawsaTḥerki
AgellidƔer yiwen n ugemmaḍ i yeqqerben deg yal tanila, ma ur yettwaɣwas ara ugemmaḍ. Igeldan ur zmiren ara ad zgan ɣer tama.
TaqemṛuntS ujerriḍ, s ubdid neɣ s uqerriḍ, ɣef wacḥal n yigemmaḍen ilmen.
RrukhS ujerriḍ neɣ s ubdid.
LfīlS uqerriḍ; deg teɣri meṛṛa yeqqim ɣef yigemmaḍen n yiwen n yini.
AɛewdiwSin n yigemmaḍen deg yiwet n tnila u yiwen deg tnila i yennuɣen. Yettall ɣef tɣawsiwin.
TaɛeccertS wudem ɣer yiwen n ugemmaḍ ilem; seg ugemmaḍ amezwaru — ɣer sin, ma ilmen sin. Tettakkes ɣer yiwen n ugemmaḍ s wudem s uqerriḍ. Ur tettuɣur ara.
Aɛewdiw yettallSeg d4, aɛewdiw yezmer ad yaweḍ ɣer tmnya n yigemmaḍen, ma ulac dinna tiɣawsiwin-is u tḥerki ur tǧǧi ara agellid ddaw n ccah. Sin n yiwellihen ttwasnen s teccwaḍ.

Rokiṛ

Rokiṛ d tḥerki tamatut n ugellid d rrukh. Deg urokiṛ awezzlan, agellid amellal iteddu e1–g1, rrukh h1–f1. Deg uɣezfan: e1–c1 d a1–d1. Ɣer yiberkanen kifkif ɣef ujerriḍ wis 8.

  • Agellid d rrukh i yettekken ur ḥerriken ara yakan. Tuɣalin ɣer ugemmaḍ amezwaru ur d-terreḍ ara azref.
  • Gar-asen ulac tiɣawsiwin.
  • Agellid ur yelli ara ddaw n ccah, ur yɛeddi ara s ugemmaḍ yettwaɣwasen neɣ ɣur-s.
Rokiṛ awezzlan n yimellalenYiwet n tḥerki tessiwweḍ agellid si e1 → g1 d rrukh si h1 → f1. Deg waddad-agi abrid yeldi, agellid ur yɛeddi ara ddaw n uɣwas.

Attakkes s usɛeddi

Ma tɛeccert n umḍiw texdem kan tḥerki tazwarut s sin n yigemmaḍen u tella ɣer tama n tɛeccert-ik, tzemreḍ ad tt-tekkseḍ am akken teɛedda kan yiwen n ugemmaḍ. Azref-agi yeddem kan deg tḥerki n tririt i yiqqerben.

Ɣer yimellalen, taɛeccert i yettakkes tella ɣef ujerriḍ wis semmus, ɣer yiberkanen — ɣef wis kuẓ. Am yal attakkes, ur ilaq ara ad yeldi ccah i ugellid-is. Ma tḥerrikeḍ tḥerki nniḍen, tazmert ad tṛuḥ.

Deffir n d7–d5 kanIberkanen ssuffɣen kan taɛeccert s sin n yigemmaḍen. Imellalen zemren ad uraren e5:d6 s usɛeddi: taɛeccert d5 tettwakkes, tamellalt tḍerru ɣef d6.
Deffir n uttakkes s usɛeddiMuqel: d5 d ilem yakan. Taɛeccert tettakkes mačči deg ugemmaḍ n tɛeccert i yellan ɣer tama, maca deg ugemmaḍ i teɛedda.

Abeddel n taɛeccert

Deg ujerrid aneggaru, taɛeccert yettwabeddel sya s taqemṛunt, s rrukh, s lfīl neɣ s aɛewdiw n yini-s. Tayerni ur tettuɣal ara ɣer tɣawsiwin yettwaṭṭfen yakan: yezmer ad d-tili taqemṛunt tis snat neɣ aɛewdiw wis kraḍ.

Taɣawsa tamaynut tetteddu sya. Taɛeccert ur yezmir ara ad teqqim d taɛeccert neɣ ad tettwabeddel d agellid. Tikwal d aɛewdiw kan i ilaqen, amedya i ccah s tferkiwt.

Ajerriḍ aneggaruDeffir n a7–a8, imellalen xtaren taqemṛunt, rrukh, lfīl neɣ aɛewdiw. Deg udlif ittwasken tḥerki uqbel afran n tɣawsa tamaynut.

Ccah, mat d pat

Deg ccah ilaq ad tekkseḍ aɣwas: ssenker agellid, kkes taɣawsa i yettɣawasen, neɣ seḥbes ajerriḍ n uɣwas. Ur yezmir ara ad tseḥbeseḍ ccah n uɛewdiw. Deg ccah uslig, itteddu kan agellid.

AddadAgmuḍ
Agellid yettwaɣwas, ulac tiḥerki tusliginMat d rreɣla n tama i iwumi ara tḥerrik.
Agellid ur yettwaɣwas ara, ulac tiḥerki tusliginPat d taggara s wagzam.
Ulac tama i yezmren ad tseww mat s yiwet n tezrawt tusligtAddad ammuten — taggara s wagzam deg tazzla.
Mat: iberkanen ddaw n ccahTḥerki n yiberkanen. Taqemṛunt g7 tettɣawas h8, agellid amellal yesseḥbiber taqemṛunt. Ulac aselken uslig — imellalen rebbeḥen.
Pat: ulac ccahTḥerki n yiberkanen. Agellid h8 ur yettwaɣwas ara, maca ulac yiwen n ugemmaḍ i as-yellan d aɣelsan. Wagi d taggara s wagzam.

Allus d yimḍanen n wagzam

Asbeddi am yiwen ur yemmal ara yalas addad am yiwen: ilaq ad mṣadan amizzwer n tḥerki d tzemmar yellan, ula d rokiṛ d uttakkes s usɛeddi uslig.

Ma yella usuter uqbel, ɣef tḥerki i yettwasɣiwlen, tḥerki-nni tettwasekles u ttwassutren ɣer unemhal, war ma tt-xedmen ɣef tfelwit. Deg waddad i d-yellan yakan, asuter t-texdem tama i iwumi ara tḥerrik. Talqayt n usesfer — tmaḍanin 9.2–9.5 n FIDE.

Taggara s wagzam tezmer daɣen s umtawa, ma yella alugen n umnaẓar itt-yeqbel. Asumer n wagzam ur iḥettem ara amḍiw ad t-yeqbel.

Tawtil n FIDEAmek i tfukk teɣri s wudem udmawan
Tis tlata n tbanin n yiwen n waddadTaggara s wagzam s usuter uṣeḥ n uneɣmas i iwumi ara tḥerrik.
Tis semmus n tbanin n yiwen n waddadTaggara s wagzam war asuter. Allasen ur ilaq ara ad ddunt s wudem amsadday.
50 n tiḥerki i yal tama war tḥerki n tɛeccert u war uttakkesTaggara s wagzam s usuter uṣeḥ.
75 n tiḥerki i yal tama war tḥerki n tɛeccert u war uttakkesTaggara s wagzam s wudem awurman; mat s tḥerki taneggarut ɣur-s azwar.

Tamrilt d ugmuḍ

Asekles 5+3 yemmal semmus n tesdidin i wurar i yal yiwen, d kraḍ n tesnatin n tmerniwt i yal aḥud. Timerniwt tessali ayen i d-yeqqimen; aseɛṭṭel kan yesɛeṭṭel abeddu n uḥesban, u yedda s wudem nniḍen.

Deg yilugan n FIDE, aɛeddi n wakud yemmal s umataṛ tarewla. Maca ma ur yezmir ara umennuɣ ad yerr lmat s ulac n uswir uslig n iḥudden, ad tettwasekles taweḥda. Tarewla ur tezmir ara ad tettwaḥkem kan s wayen ma yesɛa taɣmist.

Tzemreḍ ad tesserḍeḍ send lmat. Deg wurar n turnwa, agmuḍ yesseklas-it uḥkim; ma yella umgerrad, seḥbes tamrilt u nadi-t, ur ssenqed ara tifigurin s yiman-ik.

Deffir tafelwit d s internet

Deg urar s udem ɣer udem, yedda «tnalaḍ — ḥud»: ma tnalaḍ s lɛqel tafigurt-ik, ilaq ad tḥudkeḍ yis ma yella usenqed uslig. Send ad tsewwqeḍ tafigurt, ɛlem umennuɣ-ik. Aḥud d usiti n temrilt ttwaxedmen s yiwen ufus; asekles n wurar, aɛeṭṭel d iɛqaben ttusbadun s yilugan d unagraw.

Ameẓlu s internet yeselkad ma yella uḥud d uslig, u yesseqdec tarrayin-is n temrilt, n usles, n uɣbas n tuqqna d usentem n ugmuḍ. Asiti ɣef tfigurt deg ugrudem ur yegda ara ɣer ulugen n unali deffir tafelwit. Amagrad-a yessefhem ilugan n cceṭṛenj n FIDE, u ur yeqqar ara belli yal allal n turnwa yettwasbedd am wagi deg meṛṛa ismal.

Tisusnin n umutur, tallalt n umdan nniḍen d yisefka uffiɣen lawan n wurar n umzizwer ur ttwassirgen ara. Imedyaten n uselmed llan i uheggi.

Iɣbula d tneɣruft

S ilugan unṣiben n FIDE/FMJD/IDF. Tasuqilt d usehmun n DUEL. Imedyan hejjen-ten i usisɣel-a. Azemz n uselken n yiɣbula d tneɣruft: 26 Tubeṛ 2026.

FIDE · Ilugan n cceṭṛenj

Aseɣti yeddan seg 1 yennayer 2023. Ilugan igejdanen, tigezmin 3–9; Chess960 — Guidelines II. Yettwaselked ass n 26 tuber 2026.

Ɣer tazwara n umagrad ↑
DUEL.

Ccṭrenǧ & Ddama

Asali…