DUEL Wiki

Orðabók spælarans

Orðabók spælaransHeiti → greitt dømi → gjøgnumgongd á borðinum36

Fyrst skilja. Síðan spæla.

Stuttar høvundatekstir til fyrsta kenniskap. Í hvørjum heiti er eitt dømi, samband við onnur hugtøk og kelda til regluna.

Funnið: 36

TalvSkák

Álop á kongin. Næsti leikur má taka skákina burtur.

Til dømis

Rókur á e1 álopir kongin e8 eftir leysu linjuni e.

Skák
Greina á borðinumTil orðabókarleit ↑
Reglur til at kanna dømiðFIDE: Laws of Chess
TalvMát

Skák uttan lógliga verju; parturin endar við sigri hjá álopandi síðuni.

Til dømis

Eftir 1.f3 e5 2.g4 Qh4# er mát boðað hvítum.

Greina á borðinumTil orðabókarleit ↑
Reglur til at kanna dømiðFIDE: Laws of Chess
TalvPatt

Ongin skák er, men tann, sum er á tur, hevur ongan lógligan leik. Tað er javnleikur.

Til dømis

Svart: Kh8; hvítt: Kf7, Qg6. Tá ið svart er á tur — patt.

Greina á borðinumTil orðabókarleit ↑
Reglur til at kanna dømiðFIDE: Laws of Chess
TalvRokade

Felags leikur av kongi og róki, tá rætturin er varðveittur og leiðin hjá konginum er leys og trygg.

Til dømis

Við loyvdari stuttri rokade fer hvíti kongurin e1–g1 og rókurin h1–f1.

Greina á borðinumTil orðabókarleit ↑
Reglur til at kanna dømiðFIDE: Laws of Chess
TalvTøka í framgongd

Serlig tøka av peði beint eftir byrjunarleiki tess um eitt felt.

Til dømis

Eftir d7–d5 kann hvíta peðið e5 svara við e5×d6 og taka d5, um kongurin verður í trygd.

Greina á borðinumTil orðabókarleit ↑
Reglur til at kanna dømiðFIDE: Laws of Chess
TalvUmbreyting av peði

Á seinastu rað verður peðið skift út við drotning, rók, bisp ella riddara í sama liti.

Til dømis

Á fríum e8 kann hvíta peðið á e7 gerast riddari: e8=N.

Greina á borðinumTil orðabókarleit ↑
Reglur til at kanna dømiðFIDE: Laws of Chess
TalvGaffil

Ein figura álopir fleiri mál samstundis.

Til dømis

Riddari á c7 álopir kongin e8 og rókin a8.

Greina á borðinumTil orðabókarleit ↑
Reglur til at kanna dømiðFIDE: Laws of Chess
TalvBinding

Tá ið figuran fer, opnast álop á málið, sum stendur aftanfyri; kongurin má ikki verða blottaður.

Til dømis

Rókur á e1, svartur riddari á e7 og kongur á e8: er linjan frí, er riddarin bundin.

Greina á borðinumTil orðabókarleit ↑
Reglur til at kanna dømiðFIDE: Laws of Chess
TalvMiðjan

Tey fýra miðfeltini d4, e4, d5 og e5; hent støði fyri figur.

Til dømis

Byrjunarleikurin e2–e4 tekur e4 og opnar vegin fyri bispinum f1.

Greina á borðinumTil orðabókarleit ↑
Reglur til at kanna dømiðFIDE: Laws of Chess
TalvFrítt peð

Framman fyri tí eru eingi fíggindapeð á linjuni hjá tí og á grannalinjunum.

Til dømis

Hvítt e5 er frítt peð, um eingi svørt peð eru á d6–d7, e6–e7 og f6–f7.

Greina á borðinumTil orðabókarleit ↑
Reglur til at kanna dømiðFIDE: Laws of Chess
TalvMótsstøða

Kongar standa móti hvørjum øðrum; leikrarøðin hjálpir at avgera, hvør víkir týdningarmiklum feltum.

Til dømis

Kongarnir e4 og e6 eru skildir av feltinum e5: hetta er nær bein mótsstøða.

Greina á borðinumTil orðabókarleit ↑
Reglur til at kanna dømiðFIDE: Laws of Chess
TalvEndaspæl

Stig við fáum figurum; virkni kongins fær ofta serligt virði.

Til dømis

Í endaspælinum kongur og peð móti kongi kanna vegin til umgerð.

Greina á borðinumTil orðabókarleit ↑
Reglur til at kanna dømiðFIDE: Laws of Chess
TalvKongur

Kongurin gongur á grannafelt, um tað ikki er álopið. Trygd hansara avmarkar loyvdu leikirnar hjá allari síðuni.

Til dømis

Hvíti kongurin e4 kann fara á d4, um svørt ikki áloppa hetta felt. Í døminum er svarti kongurin langt burturi, á h8.

Greina á borðinumTil orðabókarleit ↑
Reglur til at kanna dømiðFIDE: Laws of Chess
TalvDrotning

Drotningin gongur eftir beinum linjum og skráum yvir so nógv frí felt, sum hon vil; hon kann ikki hoppa yvir figur.

Til dømis

Drotningin á e4 gongur til h4 gjøgnum fríu feltini f4 og g4.

Greina á borðinumTil orðabókarleit ↑
Reglur til at kanna dømiðFIDE: Laws of Chess
TalvRókur

Rókurin gongur loddrætt og vatnrætt, til hann møtir forðing. Egin brikka kann hvørki verða lopin yvir ella tikin.

Til dømis

Rókurin á a1 kemur á a7, um feltini a2–a7 eru frí.

Greina á borðinumTil orðabókarleit ↑
Reglur til at kanna dømiðFIDE: Laws of Chess
TalvBispur

Bispur gongur eftir leysum diagonalum og verður alla leiktíðina á felti av sama liti.

Til dømis

Bispur c1 kann fara á g5 um d2, e3 og f4, tá hesi felt eru leys.

Greina á borðinumTil orðabókarleit ↑
Reglur til at kanna dømiðFIDE: Laws of Chess
TalvRiddari

Riddarin flytir seg tvey felt eftir einum ási og eitt eftir hinum. Figurar ímillum forða honum ikki.

Til dømis

Úr byrjunarstøðuni fer riddarin g1 á f3 og hoppar yvir sína peðrøð.

Greina á borðinumTil orðabókarleit ↑
Reglur til at kanna dømiðFIDE: Laws of Chess
TalvPeð

Peðið gongur fram eftir linjuni og tekur á grannafelt á diagonal fram. Frá byrjunarfeltinum er leikur tvey felt møguligur.

Til dømis

Í byrjunarstøðuni er e2–e4 loyvt: bæði feltini e3 og e4 eru leys. Tøka eftir linjuni verður ikki loyvd av hesum.

Greina á borðinumTil orðabókarleit ↑
Reglur til at kanna dømiðFIDE: Laws of Chess
TalvTøka av figur

Ein figura tekur felt hjá figur mótpartarins og tekur hana av, um slíkur leikur er loyvdur. Serligt undantak fyri peð er tøka í framgongd.

Til dømis

Bispur c4 tekur svarta peðið d5 og verður standandi á d5. Ólíkt dammum hoppar hann ikki á e6.

Greina á borðinumTil orðabókarleit ↑
Reglur til at kanna dømiðFIDE: Laws of Chess
TalvVerja av figur

Ein figura er vard, tá onnur egin figura ræður yvir feltinum og kann svara tøkuni, um trygd kongins ikki forðar.

Til dømis

Rókur d1 verjir riddaran d4 eftir leysari linju. Hetta má kannast, áðrenn skifti á d4.

Greina á borðinumTil orðabókarleit ↑
Reglur til at kanna dømiðFIDE: Laws of Chess
TalvÓvard figura

Óvarda figur verður ikki stuðlað av aðrari egnari figur. Um hon verður álopin, kanna hóttandi tøku og møguligt svar.

Til dømis

Svartur rókur d8 tekur hvíta riddaran d4 eftir tómari linju; hvíti kongurin a1 kann ikki svara við tøku á d4.

Greina á borðinumTil orðabókarleit ↑
Reglur til at kanna dømiðFIDE: Laws of Chess
TalvOpnað álop

Tá ein figura fer burtur, opnar hon linju fyri aðrari egnari figur, sum byrjar at áloppa málið.

Til dømis

Eftir Be2–d3 álopir rókurin e1 eftir opnaðu linjuni svarta drotningina e8. Eingin skák er í hesi støðu.

Greina á borðinumTil orðabókarleit ↑
Reglur til at kanna dømiðFIDE: Laws of Chess
TalvOpnað skák

Opnað álop á kongin: ein figura flytir seg, og skákina eftir fríggjaðu linjuni gevur onnur.

Til dømis

Bispurið fer frá e2 á c4, og rókurin e1 gevur skák svarta konginum e8.

Greina á borðinumTil orðabókarleit ↑
Reglur til at kanna dømiðFIDE: Laws of Chess
TalvTvífalt skák

Tvær figur áloppa kongin samstundis. Verja móti slíkari skák er bara møgulig við leiki av konginum.

Til dømis

Eftir Be2–b5 verður kongurin e8 álopin bæði av bispinum b5 og rókinum e1. Hvørki at steingja eina linju ella at taka bara aðra av hesum figurum er nóg mikið.

Greina á borðinumTil orðabókarleit ↑
Reglur til at kanna dømiðFIDE: Laws of Chess
TalvÍgjøgnumálop

Tvey mál verða álopin á somu linju; tá ið fremra brikkan fer, opnast álopið á ta aftaru. Stendur kongurin fremst, er svar upp á skák skyldugt.

Til dømis

Rókurin á e1 setur kongin á e7 í skák. Eftir Ke7–d7 stendur svarti rókurin á e8 undir álopi.

Greina á borðinumTil orðabókarleit ↑
Reglur til at kanna dømiðFIDE: Laws of Chess
TalvMenning av figurum

Menning er at føra figur frá byrjunarfelti til nyttugan arbeiði: stríð um miðjuna, verju av konginum og samspæl.

Til dømis

Byrjunarleikurin Ng1–f3 førir riddaran út og gevur stýr yvir e5 og d4. Hann vinnur ikki tilfar í sær sjálvum.

Greina á borðinumTil orðabókarleit ↑
Reglur til at kanna dømiðFIDE: Laws of Chess
TalvOpin linja

Linja uttan peð hjá báðum síðum. Hon kann gerast vegur fyri rókin, men aðrar figur avmarka enn leikin.

Til dømis

Á linjuni a eru hvørki peð ella onnur forðing: rókur a1 kann seta seg á a7.

Greina á borðinumTil orðabókarleit ↑
Reglur til at kanna dømiðFIDE: Laws of Chess
TalvHálvopin linja

Linja, har eingi egin peð eru, men peð hjá mótpartinum er. Slíkt peð kann gerast mál hjá róki.

Til dømis

Hvít hava einki peð a, svørt hava peð a7. Rókur a1 fer á a6 og trýstir á a7.

Greina á borðinumTil orðabókarleit ↑
Reglur til at kanna dømiðFIDE: Laws of Chess
TalvTvífalt peð

Tvey peð hjá somu síðu á somu linju. Tey verja ikki hvørt annað, tí eitt peð ræður yvir feltum á grannalinjum.

Til dømis

Hvítu peðini c3 og c4 eru tvífalt; einki teirra verjir hitt.

Greina á borðinumTil orðabókarleit ↑
Reglur til at kanna dømiðFIDE: Laws of Chess
TalvAvbyrgt peð

Peð, sum ikki hevur egin peð á grannalinjum. Í hesi bygnaði tørvar tað verju frá figurum, um tað verður álopið.

Til dømis

Hvíta peðið d4 er avbyrgt: á linjunum c og e eru eingi hvít peð. Peðið a2 broytir ikki hetta.

Greina á borðinumTil orðabókarleit ↑
Reglur til at kanna dømiðFIDE: Laws of Chess
TalvBundin peð

Peð hjá somu síðu á grannalinjum. Við hóskandi støðu kann annað styðja hitt.

Til dømis

Hvítu peðini d4 og e5 eru bundin: d4 verjir e5. Onki afturvernd er frá e5 til d4.

Greina á borðinumTil orðabókarleit ↑
Reglur til at kanna dømiðFIDE: Laws of Chess
TalvPeðkeðja

Peð hjá somu síðu standa á diagonal og styðja næsta peðið. Aftasta peðið er grundarlagið í keðjuni.

Til dømis

Í keðjuni c3–d4–e5 verjir peðið c3 d4, og d4 verjir e5. Grundarlagið her er c3.

Greina á borðinumTil orðabókarleit ↑
Reglur til at kanna dømiðFIDE: Laws of Chess
TalvPeðferhyrningur

Geometrisk ábending til at kongurin eltir eitt frítt peð. Rokna við leikrarøð, byrjunartvífalt stigi og forðingum á leiðini.

Til dømis

Eftir a4–a5 er ferhyrningurin a5–d5–d8–a8. Svarti kongurin f4 er uttanfyri og náar ikki hesum peði uttan aðrar forðingar.

Greina á borðinumTil orðabókarleit ↑
Reglur til at kanna dømiðFIDE: Laws of Chess
TalvSkifti av figurum

Rað av sínámillum tøkum. Met ikki bara tiknu figurarnar, men eisini støðuna eftir fulla svarið hjá mótpartinum.

Til dømis

Hvíti rókur d1 tekur rókin d8 við skák; svarti kongurin e8 kann svara Kxd8. Báðir rókarnir eru tiknir av.

Greina á borðinumTil orðabókarleit ↑
Reglur til at kanna dømiðFIDE: Laws of Chess
TalvTempo

Tempo er ein leikur sum tíðartilfang á borðinum. Ber saman, hvussu nógvir nyttugir leikir hvør síða tørvar til sína ætlan.

Til dømis

Ng1–f3 mennir riddaran í einum leiki og gevur svartum turin. At venda aftur á g1 krevur enn ein hvítan leik.

Greina á borðinumTil orðabókarleit ↑
Reglur til at kanna dømiðFIDE: Laws of Chess
TalvKrosstøl á feltinum

Bókstavurin a–h ásetir linjuna, talan 1–8 røðina. Krosstølini broytast ikki, tá borðið verður snarað.

Til dømis

Skrivingin e2–e4 merkir flyting úr feltinum e2 á e4; bókstavurin e verður varðveittur, nummarið á røðini broytist.

Greina á borðinumTil orðabókarleit ↑
Reglur til at kanna dømiðFIDE: Laws of Chess
DUEL64-ritstjórn

Høvundafrágreiðingar eru gjørdar við hjálp av gervigreind. Leinkjur við dømunum hjálpa at kanna reglurnar og halda fram við læringini.

Boða frá feili
UM TÚ JÚST ERT AT BYRJA

Frá tínum fyrsta feti til títt egna hugskot

Les, hygg at einum dømi og royn tað á borðinum.

  1. 01
    Soleiðis telvar tú: uppseting, fólk og fyrsta talvið7 mín · dømi á borðinum
  2. 02
    Fyrstu flytingarnar í talvi: miðjan og menning av talvfólki3 mín · dømi á borðinum
  3. 03
    Rokering: nær hon er loyvd, og hví flyta kongin3 mín · dømi á borðinum
TALV · 7 MÍN

Soleiðis telvar tú: uppseting, fólk og fyrsta talvið

Set borðið upp, lær leik og slátt hjá hvørjum fólki, og kanna síðani skák, serligar leikir og eitt heilt byrjanardømi.

Fyrstu fet
TALV · 3 MÍN

Fyrstu flytingarnar í talvi: miðjan og menning av talvfólki

Ein greið opningsætlan: taka miðjuna, menna riddarar og biskupar, og kanna svarið hjá mótspælara tínum. Kanna eitt dømi á borðinum.

Fyrstu fet
TALV · 3 MÍN

Rokering: nær hon er loyvd, og hví flyta kongin

Rokering á kongssíðu og drotningarsíðu: flyting av kongi og róki, reitir undir álopi og at varðveita rokeringarrættin. Royn hana á borðinum.

Reglur og ætlan
TALV · 3 MÍN

Riddaragaffilin: at síggja tvey mál í eini flyting

Finn ein riddaragaffil, kanna svarið, og skil ein vinning í tilfari frá einum lokkandi, men ónyttuligum tvíálopi. Eitt dømi við trimum flytingum.

Taktik
TALV · 3 MÍN

Skákmát og patt: at hava ongar flytingar merkir ikki altíð sigur

Skák, loyvd svar og fellan við eykadrotning greiða frá muninum millum skákmát og patt. Set rókskákmát á dømisborðinum.

At enda spælið
TALV · 3 MÍN

En passant: hví eitt peð hvørvur av grannareitinum

Fimm flytingar greiða frá, nær en passant er tøkt, hvørt peð verður tikið burtur, og hví høvið ikki kann goymast til seinni.

Reglur
TALV · 3 MÍN

Peðuppstigan: tá ein riddari er nyttugari enn ein drotning

Fýra val til peðuppstigan og ein gaffil við nýggja riddaranum. Kanna skákina, svarið hjá konginum og takið av drotningini, sum kemur aftaná.

Taktik
TALV · 3 MÍN

Bindingar: hví ein riddari hevur vanligar flytingar, men ongar loyvdar

Finn linjuna rók–riddari–kongur og loys eina algilda binding. Ein støða stig fyri stig greiðir frá, hví ein flyting er forboðin, og hví tað broytist.

Taktik
TALV · 3 MÍN

Slepp undan hengjandi talvfólkum: kanna hóttanir, áðrenn tú flytir

Ein stutt rutina fyri skákir, tøk og mótstøðusvar. Ber saman ein óvardan riddara við eini líknandi støðu, har eitt peð verjir hann.

Strategi og venjing
TALV · 3 MÍN

Virkin kongur og opposition

Lern, hvussu ein kongur stuðlar einum peði í endaspælinum: opposition, hvør er á umfari, og eitt spælbart dømi. Ven hugskotið í DUEL.

Strategi og venjing
TALV · 3 MÍN

Frípeð og ferningsreglan

Kann kongurin náa eitt frípeð? Lern ferningsregluna og spæl eitt kapp av nýggjum heilt fram til uppstigan á borðinum í DUEL.

Strategi og venjing

Bókasavnið veksur við DUEL. Greinar um dam fevna um Russisk dam á einum 8×8 borði; onnur sløg hava aðrar reglur.

Ruslan · No LimitsRSS / Atom
DUEL.

Talv & dam

Lesur inn…