Diziliş ve galibiyet
Oynanan kareler koyudur; yakın soldaki köşe karesi de koyudur. Beyazlar ilk üç sıraya dizilir ve oyuna başlar. Rakibini bütün taşlarından veya bütün yasal hamlelerinden yoksun bırakan kazanır. Taşları kilitlemek, onları almak kadar geçerli bir kazanma yoludur.
Normal taş ve dama
Tek bir atlayışta bir rakip taşı alınır. Kendi taşının üzerinden atlanamaz. Atlayıştan sonra alma devam edebiliyorsa aynı taşla devam etmek zorunludur.
- Normal taş, taş almadan çapraz olarak ileriye doğru bir boş kare gider.
- Normal taş hem ileri hem geri taş alır: bitişiğindeki rakip taşın üzerinden, hemen arkasındaki boş kareye atlar.
- Dama, önü boş bir çapraz boyunca istediği kadar uzağa gider; uzaktaki rakip taşı, arkasındaki boş karelerden birine inerek alır.
Taş alma zorunlu, seçim serbesttir
Taşlarından en az biri alma yapabiliyorsa taş almayan hamle yasaktır. Birden fazla eksiksiz rota varsa herhangi biri seçilebilir: alınacak taşların sayısı ve niteliği hiçbirine öncelik vermez.
Serbest seçim, seçilen alma dizisinin ortasında durmaya izin vermez. Her inişten sonra devam olanağını kontrol et. «En fazla taşı almak gerekir» kuralı, uluslararası ve Brezilya daması dahil başka varyantlara aittir.
Dama ne zaman ortaya çıkar
Normal taşın son sıraya taş almadan yaptığı hamle, hamleyi bitirir ve taşı damaya dönüştürür. Bir sonraki eylem ancak rakibin cevabından sonra yapılabilir.
Alma sırasında son sıraya ulaşan normal taş hemen damanın hareket olanaklarını kazanır. Başka bir alma varsa dizi dama olarak devam eder; taş sonunda son sıradan ayrılsa bile.
Alınan taşlar şimdilik engel olarak kalır
Eksiksiz alma dizisinde alınan taşlar ancak bütün dizi tamamlandıktan sonra tahtadan kaldırılır. Dizi sürerken daha önce alınmış bir taşın üzerinden ikinci kez atlanamaz; bu taş çaprazı kapatmaya devam eder.
Boş bir kareden yeniden geçilebilir. Bu nedenle damanın yön değiştirmesini kontrol ederken boş kare ile daha önce alınmış ancak henüz kaldırılmamış taşın bulunduğu kareyi ayırmak önemlidir. Buna sıkça Türk vuruşu kuralı denir.
Beraberlik ve özel oyun sonları
Beraberlikte anlaşma ve kazanmanın olanaksız olduğu bir konum mümkündür. Belirtilen sınırlar toplanmaz; yalnızca ilgili oyun sonunun koşulları uygulanır.
Parti sonuna kadar eklemesiz zaman kontrolünde IDF kuralları, bazı az taşlı oyun sonlarında açıkça gösterilebilen bir kazanç istisnasıyla derhal kurallara göre beraberlik öngörür. Yarışma için 7.2.7–7.2.10 maddelerini ve yarışmanın yönetmeliğini kontrol et.
| IDF koşulu | Sınırlama |
|---|---|
| Aynı hamle sırasıyla konumun tekrarı | Üçüncü kez ortaya çıkması beraberliktir. |
| Yalnızca damalar oynar; taş alma da normal taş hamlesi de yoktur | 15 hamle. |
| Tek bir damaya karşı üç veya daha fazla dama | Taş oranının ortaya çıktığı andan itibaren üstün tarafın 15 hamlesi. |
| Büyük çaprazdaki tek damaya karşı, bir damayı da içeren üç taş | Kazanç konumuna ulaşmak için üstün tarafın 5 hamlesi. |
| Tek damaya karşı iki dama, bir dama ile bir normal taş veya bir dama | Kazanç konumuna ulaşmak için 5 hamle. |
| Her iki tarafta da dama vardır; taş oranı değişmez, taş alma veya terfi gerçekleşmez | 4–5 taşlı oyun sonlarında 30 hamle, 6–7 taşlı oyun sonlarında 60 hamle. |
Notasyon, saatler ve yüz yüze oyun
Kare, a–h arasında bir harf ve 1–8 arasında bir rakamla yazılır. Taş almayan hamle örneği c3–d4, alma örneği ise c3:e5’tir. Gerekirse bütün dizinin ara kareleri de yazılır.
Yüz yüze oyunda kendi taşına bilerek dokunmak, mümkünse o taşla oynamayı zorunlu kılar; taşı düzeltmeden önce rakibi uyar. Hamle tek elle yapılır. Saatler ve anlaşmazlıklar turnuva yönetmeliğiyle düzenlenir.
DUEL’de oynanabilen dama varyantı Rus daması 8×8’dir. Sunucu saatleri, sonuç onayı ve bağlantı kaybındaki davranış çevrimiçi parti kurallarına aittir; diyagramlardaki taşların keyfî biçimde yeniden dizilmesine değil.
Kaynaklar ve editörlük
FIDE/FMJD/IDF’nin resmî kurallarına göre. Çeviri ve açıklamalar DUEL’e aittir. Örnekler bu referans için hazırlandı. Kaynakların kontrol ve editoryal güncelleme tarihi: 26 Ekim 2026.
Dama-64 kuralları: Rus varyantı, madde 2–4 ve 7. 4.16 maddesindeki Brezilya istisnaları burada uygulanmaz. 26 Ekim 2026 tarihinde doğrulandı.