Oýunçynyň sözlügi
Oýunçynyň sözlügiTermin → düşnükli mysal → tagtada seljeriş36
Ilki düşün. Soňra oýna.
Ilkinji tanyşlyk üçin gysga awtor düşündirişleri. Her terminde mysal, beýleki düşünjeler bilen baglanyşyklar we düzgüniň çeşmesi bar.
Tapyldy: 36
KüştŞah
Şa hüjüm. Indiki ýöriş şahy aýyrmaly.
e1 meýdançasyndaky ruk boş e dikligi boýunça şa e8-e hüjüm edýär.
KüştMat
Kanuny goragy bolmadyk şah; partiýa hüjüm edýän tarapyň ýeňşi bilen gutarýar.
1.f3 e5 2.g4 Qh4#-den soň aklar mata düşdi.
KüştPat
Şah ýok, emma nobatdaky tarapyň kanuny ñörişi ýok. Bu deňlik.
Garalar: Kh8; aklar: Kf7, Qg6. Garalaryň ýörişinde — pat.
KüştRokirowka
Hukuk saklananda, şanyň ýoly boş we howpsuz bolanda, şa bilen rukyň bilelikdäki ýörişi.
Rugsat edilen gysga rokirowkada ak şa e1–g1, ruk h1–f1 gidýär.
KüştGeçip barýarka almak
Peşkanyň öýjükden geçýän başlangyç ýörişinden dessine soňky aýratyn almak.
d7–d5-den soň ak peşka e5, şa howpsuz galýan bolsa, d5-i aýryp, e5×d6 bilen jogap berip biler.
KüştPeşkanyň öwrülmegi
Soňky hatarda peşka öz reňkindäki ferz, ruk, pil ýa-da at bilen çalşyrylýar.
Boş e8 meýdançasynda ak peşka e7 at bolup biler: e8=N.
KüştWilka
Bir şekil bir wagtda birnäçe maksada hüjüm edýär.
c7 meýdançasyndaky at şa e8-e we ruk a8-e hüjüm edýär.
KüştBaglama
Şekiliň gitmegi onuň aňyrsynda duran maksada hüjümi açýar; şany açyp bolmaýar.
Ruk e1, gara at e7 we şa e8: liniýa boş bolsa, at baglanan.
KüştMerkez
Dört merkez meýdança: d4, e4, d5 we e5; şekiller üçin amatly daýanç.
Başlangyç ýöriş e2–e4, e4 meýdançasyny eýeleýär we pil f1 üçin ýol açýar.
KüştGeçiji peşka
Onuň öňünde öz dikliginde we goňşy dikliklerde duşman peşkalary ýok.
d6–d7, e6–e7 we f6–f7 meýdançalarynda gara peşkalar ýok bolsa, ak e5 geçiji peşka.
KüştOppozisiýa
Şalaryň garşylygy; ýöriş nobaty möhüm meýdançalary kimiň berjekdigini kesgitlemäge kömek edýär.
Şalar e4 we e6 e5 meýdançasy bilen bölünen: bu ýakyn göni oppozisiýa.
KüştEndşpil
Şekilleriň sany az bolan döwür; şanyň işjeňligi köplenç aýratyn gymmat gazanýar.
Şa we peşka garşy şa gutaryşynda öwrülmä barýan ýoly barlaň.
KüştŞa
Şa, hüjüm edilmedik bolsa, goňşy meýdança ýöreýär. Onuň howpsuzlygy tutuş tarapyň rugsat edilen ýörişlerini çäklendirýär.
Ak şa e4, bu meýdança garalar tarapyndan hüjüm edilmese, d4 meýdançasyna gidip biler. Mysalda gara şa uzakda, h8 meýdançasynda.
KüştFerz
Ferz göni we diagonal boýunça islendik sanda boş meýdança ýöreýär; şekilleriň üstünden böküp bilmeýär.
Ferz e4 boş f4 we g4 arkaly h4 meýdançasyna gidýär.
KüştTop
Ruk päsgelçilige çenli diklikler we hatarlar boýunça ýöreýär. Öz şekiliňiň üstünden bökmek ýa-da ony almak bolmaýar.
a2–a7 meýdançalary boş bolsa, ruk a1 a7 meýdançasyna geçýär.
KüştPil
Pil boş diagonallar boýunça ýöreýär we tutuş partiýanyň dowamynda bir reňkdäki meýdançalarda galýar.
Pil c1, bu meýdançalar boş bolanda, d2, e3 we f4 arkaly g5 meýdançasyna gidip biler.
KüştAt
At bir okuň ugrunda iki öýjüge, beýlekisinde bolsa bir öýjüge süýşýär. Aralykdaky şekiller oňa päsgel bermeýär.
Başlangyç ýagdaýdan at g1 öz peşka hatarynyň üstünden böküp, f3 meýdançasyna çykýar.
KüştPeşka
Peşka diklik boýunça öňe gidýär, alýar bolsa diagonal boýunça öňdäki goňşy meýdançada. Başlangyç meýdançadan iki öýjüge ýöriş mümkin.
Başlangyç ýagdaýda e2–e4 rugsat edilýär: e3 we e4 meýdançalarynyň ikisi hem boş. Diklik boýunça almak muňa görä rugsat edilmeýär.
KüştŞekil almak
Şekil, şeýle ýöriş rugsat edilse, garşydaş şekiliniň meýdançasyny eýeleýär we ony aýyrýar. Peşkalar üçin aýratyn kadadan çykma — geçip barýarka almak.
Pil c4 gara peşka d5-i alýar we d5 meýdançasyna galýar. Şaşkadan tapawutlylykda, ol e6 meýdançasyna bökmeýär.
KüştŞekil goragy
Başga bir öz şekili onuň meýdançasyny gözegçilikde saklap, şanyň howpsuzlygy päsgel bermese, almaga jogap berip bilýän wagty şekil goralan bolýar.
Ruk d1 boş diklik boýunça at d4-i goraýar. Muny d4-däki çalşykdan öň barlamaly.
KüştGoragsyz şekil
Goragsyz şekili başga bir öz şekili goldamaýar. Oňa hüjüm edilse, almak howpuny we mümkin jogaby barla.
Gara ruk d8 boş liniýa boýunça ak at d4-i alýar; ak şa a1 d4 meýdançasynda almak bilen jogap berip bilmeýär.
KüştAçylan hüjüm
Bir şekiliň gitmegi başga bir öz şekiline liniýa açýar, ol bolsa maksada hüjüm edip başlaýar.
Be2–d3-den soň ruk e1 açylan diklik boýunça gara ferz e8-e hüjüm edýär. Bu ýagdaýda şah ýok.
KüştAçylan şah
Şa açylan hüjüm: bir şekil hereket edýär, boşan liniýa boýunça şahy bolsa başga şekil berýär.
Pil e2-den c4-e gidýär, ruk e1 bolsa gara şa e8-e şah berýär.
KüştGoşa şah
Iki şekil bir wagtda şa hüjüm edýär. Beýle şahdan gorag diňe şanyň ýörişi bilen mümkin.
Be2–b5-den soň şa e8-e hem pil b5, hem ruk e1 hüjüm edýär. Bir liniýany ýapmak hem, bu şekilleriň diňe birini almak hem ýeterlik däl.
KüştGeçiriji hüjüm
Bir liniýada iki maksat hüjüm astynda; öňdäkiniň gitmegi yzdaky hüjümi açýar. Öňde şa bolsa, şaha jogap hökmany.
Top e1 şa e7-ä şah berýär. Ke7–d7-den soň onuň urgusynyň astyna gara top e8 düşýär.
KüştŞekilleri ösdürmek
Ösüş — şekilleri başlangyç meýdançalardan peýdaly işe çykarmak: merkez ugrunda göreşe, şany goramaga we özara herekete.
Başlangyç ýöriş Ng1–f3 aty çykarýar we e5 hem-de d4 üstünden gözegçilik döredýär. Özi material utmaýar.
KüştAçyk diklik
Iki tarapyň hem peşkasy bolmadyk diklik. Ol ruk üçin ýol bolup biler, emma beýleki şekilleriň bolmagy ýörişi henizem çäklendirýär.
a dikliginde peşkalar we beýleki päsgelçilikler ýok: ruk a1 a7 meýdançasyny eýeläp biler.
KüştÝarym açyk diklik
Öz peşkalary ýok, emma garşydaşyň peşkasy bar bolan diklik. Şeýle peşka rukyň maksady bolup biler.
Aklarda a peşkasy ýok, garalarda peşka a7 bar. Ruk a1 a6 meýdançasyna gidýär we a7-ä basyş edýär.
KüştGoşalan peşkalar
Bir tarapyň bir diklikdäki iki peşkasy. Olar biri-birini goramaýarlar, sebäbi peşka goňşy diklikleriň meýdançalaryny gözegçilikde saklaýar.
Ak peşkalar c3 we c4 goşalan; olaryň hiç biri beýlekisini goramaýar.
KüştÜzňe peşka
Goňşy dikliklerde öz peşkalary bolmadyk peşka. Bu gurluşda oňa hüjüm edilse, ol şekilleriň goragyna mätäç.
Ak peşka d4 üzňe: c we e dikliklerinde ak peşkalar ýok. Peşka a2 muny üýtgetmeýär.
KüştBaglanyşykly peşkalar
Bir tarapyň goňşy dikliklerdäki peşkalary. Ýerleşiş laýyk bolsa, biri beýlekisini goldap biler.
Ak peşkalar d4 we e5 baglanyşykly: d4, e5-i goraýar. e5-den d4-e yzyna gorag ýok.
KüştPeşka zynjyry
Bir tarapyň peşkalary diagonal boýunça durup, indiki peşkany goldaýarlar. Iň yzdaky peşka — zynjyryň esasy.
c3–d4–e5 zynjyrynda peşka c3 d4-i, d4 bolsa e5-i goraýar. Esas bu ýerde c3.
KüştPeşkanyň kwadraty
Şanyň geçiji peşkany kowalamagy üçin geometrik ýol görkezme. Ýöriş nobatyny, başlangyç goşa ädimi we ýoldaky päsgelçilikleri hasaba al.
a4–a5-den soň kwadrat — a5–d5–d8–a8. Gara şa f4 daşynda we beýleki päsgelçilikler bolmasa, bu peşka ýetişmeýär.
KüştŞekil çalşygy
Özara almalaryň yzygiderliligi. Diňe aýrylan şekilleri däl, garşydaşyň doly jogabyndan soňky ýagdaýy hem bahala.
Ak ruk d1 ruk d8-i şah bilen alýar; gara şa e8 K:d8 bilen jogap berip biler. Iki ruk hem aýryldy.
KüştTemp
Temp — tagtadaky wagt serişdesi hökmünde bir ýöriş. Her tarapyň öz meýilnamasy üçin näçe peýdaly ýöriş gerekdigini deňeşdir.
Ng1–f3 aty bir ýörişde ösdürýär we nobaty garalara geçirýär. g1 meýdançasyna dolanmak ýene bir ak ýörişi talap eder.
KüştMeýdançanyň koordinatlary
a–h harpy dikligi, 1–8 sany bolsa hatary görkezýär. Koordinatlar tagta öwrülende üýtgemeýär.
e2–e4 ýazgysy e2 meýdançasyndan e4 meýdançasyna geçmegi aňladýar; e harpy saklanýar, hataryň belgisi üýtgeýär.
Bu bölümdäki ähli makalalar
Ilkinji ädimiňizden öz pikiriňize çenli
Okaň, mysala serediň we ony tagtada synap görüň.
Küşt nähili oýnalýar: düzüm, mallar we ilkinji oýun
Tagtany düzüň, her malyň ýörişini we alşyny öwreniň, soňra şa haýbatyny, ýörite ýörişleri we doly başlangyç mysalyny öwreniň.
Ilkinji ädimlerIlkinji küşt göçümleri: merkez we figura ösdürişi
Düşnükli açylyş meýilnamasy: merkezi eýelemek, atlary we pilleri ösdürmek we garşydaşyň jogabyny barlamak. Tagtadaky mysaly öwreniň.
Ilkinji ädimlerRokada: haçan kanuny we şany näme üçin göçürmeli
Sag we çep rokada: şanyň we topuň hereketi, hüjüm astyndaky meýdançalar we rokada hukuklaryny saklamak. Tagtada synap görüň.
Düzgünler we meýilleşdirişAt ikileýin hüjümi: bir göçümde iki nyşany görmek
At ikileýin hüjümini tapyň, jogaby barlaň we material utuşy özüne çekiji, ýöne peýdasyz ikileýin hüjümden tapawutlandyryň. Üç göçümli mysal.
TaktikaMat we pat: göçüm ýoklugy hemişe ýeňiş aňlatmaýar
Şah, kanuny jogaplar we goşmaça wezir duzagy mat bilen patyň tapawudyny düşündirýär. Mysal tagtasynda top matyny beriň.
Oýny gutarmakGeçende iýiş: pyýada näme üçin goňşy öýjükden ýitýär
Bäş göçüm geçende iýişiň haçan mümkin bolýandygyny, haýsy pyýadanyň aýrylýandygyny we mümkinçiligiň näme üçin soňa saklanyp bilinmeýändigini düşündirýär.
DüzgünlerPyýada öwrülişi: haçan at ferzden has peýdaly
Öwrülişiň dört saýlawy we täze atyň wilkasy. Şahy, şanyň jogabyny we soňraky ferz iýişini barlaň.
TaktikaAçmazlar: näme üçin atyň adaty göçümleri bar, kanuny göçümleri bolsa ýok
Ladýa–at–şa liniýasyny tapyň we absolýut açmazy aýyryň. Ädimme-ädim pozisiýa göçümiň näme üçin gadagan edilýändigini we munuň näme üçin üýtgeýändigini düşündirýär.
TaktikaAsylan küşt daşlaryndan gaça duruň: göçmezden öň howplary barlaň
Şahlar, iýişler we garşydaş jogaplary üçin gysga ýörelge. Goragsyz aty, pyýadanyň ony goraýan meňzeş pozisiýasy bilen deňeşdiriň.
Strategiýa we türgenleşikIşjeň şa we oppozisiýa
Endşpilde şanyň pyýada nähili goldaw berýändigini öwreniň: oppozisiýa, kimiň nobaty we oýnap bolýan mysal. Pikiri DUEL-de türgenleşiň.
Strategiýa we türgenleşikGeçen pyýadalar we kwadrat düzgüni
Şa geçen pyýada ýetişip bilermi? Kwadrat düzgünini öwreniň we DUEL tagtasynda öwrülişe çenli ýaryşy gaýtadan oýnaň.
Strategiýa we türgenleşikKitaphana DUEL bilen ösýär. Şaşka makalalary 8×8 tagtadaky Rus şaşkasyny öz içine alýar; beýleki görnüşleriň düzgünleri tapawutlydyr.
Ruslan · No Limits