بۆ ناوەڕۆک
هەموو یاساکان

یاساکانی دامەی ڕووسی

دامەی ڕووسی لەسەر 64 خانە یاری دەکرێت. تایبەتمەندییە سەرەکییەکان هەڵبژاردنی ئازادی تەواوی زنجیرەی گرتنە و بوون بە داما ڕاستەوخۆ لە کاتی شەڕدا.

  • 8 × 8 خانە
  • 12 دامە بۆ هەر لایەک
  • گرتن ناچارییە
دەستەی سەرنووسەری · کوردیی ناوەندی
لەم وتارەدا

ڕیزکردن و سەرکەوتن

خانەکانی یاری تاریکن و خانەی گۆشەی نزیکی چەپیش تاریکە. سپییەکان سێ ڕیزی یەکەم داگیر دەکەن و یارییەکە دەست پێدەکەن. ئەو لایەنە دەباتەوە کە ڕکابەرەکەی لە هەموو پارچەکان یان هەموو جوڵە یاساییەکان بێبەش بکات. قەتیسکردنی پارچەکان هەمان شێوازی بردنەوەیە وەک لابردنیان.

12 دامە بەرامبەر 12تەختەی ڕووسی 8×8. یاری لە خانە تاریکەکاندا دەڕوات؛ سپی سێ ڕیزی نزیک دەگرێت و یەکەم دەجوڵێت.

دامەی سادە و داما

لە یەک بازدا یەک دامەی ڕکابەر دەگیرێت. بازدان بەسەر دامەی خۆتدا ناکرێت. ئەگەر دوای بازدان درێژەی شەڕ هەبێت، دەبێت بە هەمان دامە ئەنجام بدرێت.

  • دامەی سادە بەبێ گرتن دەچێتە یەک خانەی بەتاڵ بە لار بەرەو پێش.
  • دامەی سادە هەم بۆ پێش و هەم بۆ دواوە دەگرێت: بەسەر دامەی دراوسێی ڕکابەردا باز دەدات بۆ خانەیەکی بەتاڵ ڕاستەوخۆ لە پشتییەوە.
  • داما بە درێژایی هێڵێکی لاری بەتاڵ هەر مەودایەک دەڕوات و دامەیەکی دوور دەگرێت، خانەیەکی بەتاڵ لە پشتی هەڵدەبژێرێت.

گرتن ناچارییە، هەڵبژاردن ئازادە

ئەگەر لانیکەم یەک دامەی تۆ بتوانێت بگرێت، جووڵەی هێمن قەدەغەیە. کاتێک چەند ڕێڕەوی تەواو هەبن، دەتوانیت هەر کامێک هەڵبژێریت: ژمارە و جۆری دامە لابراوەکان پێشینە نادات.

هەڵبژاردنی ئازاد ڕێگە نادات لە ناوەڕاستی زنجیرەی هەڵبژێردراودا بوەستیت. دوای هەر نیشتنێک درێژەکە بپشکنە. یاسای «دەبێت لە هەمووان زیاتر بگریت» بۆ شێوازەکانی دیکەیە، لەوانە دامەی نێودەوڵەتی و بەرازیلی.

دەتوانیت زنجیرەی کورت هەڵبژێریتلە c3 سپی مافی هەیە یەک دامە بە b4 بگرێت بۆ a5 یان دوو دانە بە d4 و f6 بۆ g7. لە دامەی ڕووسیدا هەردوو ڕێڕەوی تەواو ڕێگەپێدراون.

کەی داما دروست دەبێت

جووڵەی ئاسایی بۆ ڕیزی کۆتایی جووڵەکە تەواو دەکات و دامەی سادە دەکات بە داما. کردەوەی داهاتوو دوای وەڵامی ڕکابەر دەکرێت.

لە کاتی گرتندا، دامەیەکی سادە کە دەگاتە ڕیزی کۆتایی دەستبەجێ تواناکانی داما وەردەگرێت. ئەگەر گرتنی زیاتر هەبێت، زنجیرەکە وەک داما بەردەوام دەبێت — تەنانەت ئەگەر لە کۆتاییدا لە ڕیزی کۆتایی دوور بکەوێتەوە.

داما لە کاتی شەڕدا لەدایک دەبێتسپیی b6 دەدات بە c7، دەگاتە d8 و دەستبەجێ دەبێتە داما. پاشان دەبێت شەڕەکە بە f6 بەردەوام بکات؛ یەک کۆتایی یاسایی بۆ زنجیرەکە g5 ـە.

دامە گیراوەکان هێشتا بەربەستن

لە زنجیرەیەکی تەواودا دامە گیراوەکان تەنها دوای تەواوبوونی شەڕ لە تەختە لادەبرێن. تا زنجیرەکە بەردەوامە، ناتوانرێت بۆ جاری دووەم بەسەر دامەیەکی پێشتر لێدراودا باز بدرێت: هێشتا هێڵی لار دادەخات.

خانەی بەتاڵ دەتوانرێت دووبارە ببڕدرێت. بۆیە لە پشکنینی وەرچەرخانی داما گرنگە خانەی بەتاڵ لە خانەی دامەیەک جیا بکرێتەوە کە پێشتر لێدراوە بەڵام هێشتا لانەبراوە. ئەمە زۆرجار یاسای لێدانی تورکی دەگوترێت.

یەکسانبوون و کۆتاییە تایبەتەکان

یەکسانی بە ڕێککەوتن یان لە پێگەیەکدا کە بردنەوە تێیدا مەحاڵە، دەکرێت. سنوورە دیاریکراوەکان نابێت کۆ بکرێنەوە: مەرجەکانی کۆتایی دیاریکراو جێبەجێ دەکرێن.

کاتێک کۆنتڕۆڵ تا کۆتایی یارییە و چرکە زیاد ناکرێت، یاساکانی IDF لە کۆمەڵێک کۆتایی بچووکدا یەکسانیی ڕێسایی دەستبەجێ دیاری دەکەن، جگە لە بردنەوەیەکی ئاشکرای پیشاندراو. بۆ پێشبڕکێ ماددەکانی 7.2.7–7.2.10 و ڕێسای ئەو پێشبڕکێیە بپشکنە.

مەرجی IDFسنووردارکردن
دووبارەبوونەوەی پێگە بە هەمان نۆرەی جووڵەدەرکەوتنی سێیەم — یەکسانبوون.
تەنها داماکان دەجوڵێن، بەبێ گرتن و بەبێ جووڵەی دامەی سادە15 جووڵە.
سێ داما یان زیاتر بەرامبەر یەک داما15 جووڵەی لایەنی بەهێزتر لە کاتی دەرکەوتنی ڕێژەکەوە.
سێ پارچە، لەوانە داما، بەرامبەر دامایەکی تەنها لەسەر هێڵی لاری گەورە5 جووڵەی لایەنی بەهێزتر بۆ گەیشتن بە پێگەیەکی براوە.
دوو داما، داما لەگەڵ دامەیەکی سادە، یان داما بەرامبەر داما5 جووڵە بۆ گەیشتن بە پێگەیەکی براوە.
هەردوو لایەن دامایان هەیە؛ ڕێژەی ماددی ناگۆڕێت، گرتن یان گۆڕین نییەلە کۆتاییەکاندا بە 4–5 پارچە — 30 جووڵە، بە 6–7 پارچە — 60 جووڵە.

تۆمار، کاتژمێر و یاری ڕووبەڕوو

خانە بە پیتێکی a–h و ژمارەیەکی 1–8 دەنووسرێت. نموونەی جووڵەیەکی هێمن: c3–d4؛ نموونەی گرتن: c3:e5. لە کاتی پێویستدا خانە ناوەندییەکانی تەواوی زنجیرە دەنووسرێن.

لە یاری ڕووبەڕوودا دەستلێدانی بەئەنقەستی دامەی خۆت ناچارت دەکات پێی بجوڵێیت، ئەگەر ئەوە بکرێت؛ پێش ڕاستکردنەوە ئاگاداری ڕکابەر بکە. جووڵە بە یەک دەست ئەنجام دەدرێت. کاتژمێر و دۆخە ناکۆکەکان بە ڕێسای پاڵەوانێتی ڕێکدەخرێن.

لە DUEL شێوازی یاریی دامە، دامەی ڕووسی 8×8ە. کاتژمێری سێرڤەر، پشتڕاستکردنەوەی ئەنجام و ڕەفتار لە کاتی پچڕانی پەیوەندیدا سەر بە یاساکانی یاری ئۆنلاینن، نەک سەر بە گواستنەوەی ئارەزوومەندانەی نەخشەکان.

سەرچاوەکان و دەستکاریی سەرنووسەری

بەپێی یاسا فەرمییەکانی FIDE/FMJD/IDF. وەرگێڕان و ڕوونکردنەوەکانی DUEL. نموونەکان بۆ ئەم ڕێبەرە ئامادە کراون. بەرواری پشکنینی سەرچاوەکان و دەستکاریی سەرنووسەری: ٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦.

IDF · Rules of the game in draughts-64

یاساکانی دامە-64: وەشانی ڕووسی، ماددەکانی 2–4 و 7. جیاوازییە بەڕازیلییەکانی خاڵی 4.16 لێرە جێبەجێ ناکرێن. پشکنراوە لە 26ی تشرینی یەکەمی 2026.

بۆ سەرەتای وتار ↑
DUEL.

شەترەنج و دامە

بارکردن…