چۆن دامەی 8×8 بکەین: ڕیزکردن، گرتن و دامەکان
ئەمانە یاساکانی دامەی ڕووسین. جۆری نێودەوڵەتی 10×10 و دامەی ئینگلیزی یان ئەمریکی یاسای جیاوازیان هەیە؛ تێکەڵیان مەکە.
لەم وتارەدا
- تەختە و دۆخی سەرەتایی
- جووڵەی بێگرتن و ئەنجام
- دامە: گرتنی ناچار و بازدانی بەرەو دواوە
- زنجیرەی گرتنی دامە: بەرزکردنەوە و دوای ئەو
- شاهی دامەی فڕیو: دوای گرتن خانەی نیشتن هەڵبژێرە
- بەرزکردنەوەی بێ گرتن: بۆچی جووڵەی دووەمی شاه دەبێت چاوەڕێ بکات
- ئایا دەبێت زۆرترین مۆرە بگریت؟ هەڵبژاردن بەپێی یاساکان
- گەمارۆی دامە: بردنەوە بەبێ دوایین گرتن
تەختە و دۆخی سەرەتایی
دوو یاریزان بە هەر یەکەیان 12 پارچەی ئاسایی لە تەختەی 8×8 دەست پێدەکەن. تەنها 32 خانەی تاریک بەکاربهێنە، گۆشەی تاریک لە چەپ بێت. سپی سێ ڕیزی یەکەم، ڕەش سێ ڕیزی کۆتایی دەگرێت. دوو ڕیزی ناوەڕاست بەتاڵن. سپی یەکەم دەجووڵێت، پاشان نۆرە دەگۆڕێت. لە لای سپی ستوونەکان a–h و ڕیزەکان 1–8ن؛ سووڕاندنی دیمەن ناوی خانەکان ناگۆڕێت.
جووڵەی بێگرتن و ئەنجام
پارچەی ئاسایی بێگرتن یەک خانەی بەتاڵ بە لار بۆ پێشەوە دەچێت؛ ناتوانێت بێگرتن بۆ دواوە بچێت. گرتن ناچارییە و دەکرێت بۆ دواوە بێت. بە گەیشتن بە ڕیزی دوور دەبێتە دامەی دوورڕۆ. بە گرتن یان بەستنی هەموو پارچەکانی بەرامبەر ببەرەوە: نەبوونی جووڵەی یاسایی دۆڕانە، بە پێچەوانەی پاتی شەترەنج. یەکسانی دەکرێت بە ڕێککەوتن، دووبارەبوونەوە یان یاسای تایبەتی کۆتایی ڕووبدات. پێش یاری کۆنترۆڵی کات بپشکنە.
دامە: گرتنی ناچار و بازدانی بەرەو دواوە
جووڵەی بێ گرتنی مۆرەیەکی سادە بە تیرە بەرەو پێشەوە دەڕوات بۆ خانەیەکی تاریکی دراوسێی بەتاڵ. بۆ گرتن، مۆرەیەکی بەرامبەر دەبێت بە تیرە دراوسێ بێت، لەگەڵ خانەیەکی بەتاڵ دەستبەجێ لە دوای. باز بەسەر ئەو مۆرەیە بدە بۆ خانەی بەتاڵ. هەر چوار تیرەکە بپشکنە: قەدەغەی جووڵەی بێ گرتنی بەرەو دواوە گرتنی بەرەو دواوە قەدەغە ناکات. خانەی نیشتنی داگیرکراو بازدان مەحاڵ دەکات.
تەنها ئەو مۆرەیە مەپشکنە کە نیازت بوو بجوڵێنیت. هەموو مۆرەکانت بپشکنە، پاشان وەڵامی ناچاری ڕکابەر دوای هەڵبژاردەکەت. پێشەوەچوونێکی بێورد دەتوانێت ڕێگە بە گرتنێک بدات لەگەڵ بازدانی زیاتر. یاسای ڕووسی ڕێگە بە هەڵبژاردن لە نێوان گرتنی جیاواز دەدات؛ گرتنی زۆرترین ژمارە داوا نەکراوە. بەڵام زنجیرەی هەڵبژێردراو دەبێت تەواو بکرێت. ئەم جیاوازییە بۆ یاسای بەڕازیلی یان نێودەوڵەتی جێبەجێ مەکە.
گرتنەکە بکە، پاشان «گرتنی ناچار» و «مۆرەیەکی سادە بەرەو دواوە دەگرێت» تاقی بکەرەوە. پێش هەر جووڵەیەک دژی بۆت، بپرسە لە کوێ مۆرەیەکی دوژمنی دراوسێ خانەیەکی بەتاڵی لە دوای هەیە. دواتر یەک گرتنی بەرەو دواوەی لەدەستچوو بپێداچەوە. خۆت فێری بینینی هەڵبژاردەی یاسایی بە، تەنانەت کاتێک نیشاندانی جووڵە یارمەتی دەدات.
لەسەر تەختە بیبینەدامە: گرتنی ناچار و بازدانی بەرەو دواوە
زنجیرەی گرتنی دامە: بەرزکردنەوە و دوای ئەو
مۆرەیەکی سادە باز بەسەر مۆرەیەکی بەرامبەری دراوسێ دەدات بۆ خانەی بەتاڵی دەستبەجێ لە دوای. شاهی دامەی فڕیو لەوانەیە خانەی تیرەیی بەتاڵ ببڕێت تا دەگاتە ڕکابەرێک، باز بەسەریدا بدات و خانەیەکی بەتاڵی دوورتر هەڵبژێرێت. دوای هەر بازدانێک بپشکنە ئایا گرتنێکی تر هەیە؛ گۆڕینی ئاراستە ڕێگەپێدراوە. هەمان مۆرەی بەرامبەر ناتوانرێت دوو جار بگیرێت، و مۆرە گیراوەکان ئاستەنگ دەمێننەوە تا هەموو زنجیرەکە کۆتایی دێت.
مۆرەی سادەی سپی لە f6 دەست پێ دەکات؛ ڕەش e7، b6 و h8ـی هەیە. سەرەتا f6–d8 باز دەدات بەسەر e7. لەسەر d8 دەگاتە دوایین ڕیز و دەبێتە شاهی دامە. ئێستا ئامانجێکی تر لە درێژایی d8–c7–b6–a5 دیارە. شاهەکە دەبێت بەردەوام بێت بۆ a5 و b6 بگرێت. هەموو زنجیرەی f6–d8–a5 یەک جووڵەیە؛ ڕەش لە نێوان بازدانەکاندا وەڵام ناداتەوە.
وەستان لەسەر d8 نایاساییە چونکە گرتن بەردەوامە. لە DUELدا، f6 وەک دەستپێک و a5 وەک شوێنی گەیشتن هەڵبژێرە؛ بزوێنەر هەردوو بازدانەکە ئەنجام دەدات. یەک هەڵە بینینی بەرزکردنەوەیە بەڵام لەدەستدانی گرتنی مەودا درێژی نوێ. یەکێکی تر لە مێشکدا زوو لابردنی مۆرە گیراوەکانە و داهێنانی ڕێڕەوێک لە نێویاندا. هەموو ڕێڕەوەکە بپشکنە، پاشان کەرەستەی ماوە و سەلامەتیی خانەی کۆتایی بەراورد بکە.
زنجیرەکە دووبارە بڕۆ و ساتی بەرزکردنەوە ناوبەرە. پاشان «دوو گرتن لە یەک جووڵەدا» و «شاهی دامەی فڕیو» بکەرەوە. دژی بۆت، تەنها بۆ زنجیرەی خۆت مەگەڕێ، بەڵکو بۆ گرتنی ناچاریش کە دەتوانیت پێشکەشی ڕکابەر بکەیت. قوربانی دەتوانێت بەردەوامبوونێکی سوودبەخش بکاتەوە، بەڵام ژماردن دەبێت بەهایەکەی بسەلمێنێت. هەر بازدانێک بدۆزەرەوە پێش کرتەکردن، لە جیاتی پێشبینیکردنی شوێنی گەیشتن.
لەسەر تەختە بیبینەزنجیرەی گرتنی دامە: بەرزکردنەوە و دوای ئەو
شاهی دامەی فڕیو: دوای گرتن خانەی نیشتن هەڵبژێرە
مۆرەیەکی سادەی سپی لە ڕیزی هەشتەمدا دەبێتە شاهی دامە. مۆرەی سادە لە a7 ببە بۆ b8. شاهی دامە دەتوانێت بۆ پێشەوە و دواوە لەسەر تیرە بە هەر ژمارەیەک خانەی بەتاڵ بڕوات.
شاهی a1ـی سپی مۆرەی سادەی d4ـی ڕەش لە درێژایی تیرەی بەتاڵی b2–c3 دەبینێت. لە دوای ئامانج، e5، f6 و g7 بەتاڵن؛ مۆرەیەکی تری ڕەش h8 داگیر دەکات. شاه دەبێت d4 بگرێت و دەتوانێت لەسەر یەکێک لەو سێ خانەیە کۆتایی بێت. ناتوانێت هەردوو مۆرەی ڕەش لە یەک کاتدا باز بدات: هیچ خانەیەکی تەختە لە دوای h8 نییە. بەدوای بەردەوامبوون لە دەرەوەی تەختە مەگەڕێ.
لەسەر تەختە بیبینەبوون بە شاهی دامە
لەسەر تەختە بیبینەشاهی دامەی فڕیو: دوای گرتن خانەی نیشتن هەڵبژێرە
بەرزکردنەوەی بێ گرتن: بۆچی جووڵەی دووەمی شاه دەبێت چاوەڕێ بکات
مۆرەی سادەی سپی لەسەر c7ـە و هی ڕەش لەسەر h6. سپی c7–b8 دەجوڵێت و دەبێتە شاهی دامە. سپی بەرەو ڕیزی هەشتەم دەڕوات؛ ڕەش بەرەو یەکەم. بۆ نموونە، مۆرەیەکی سادەی ڕەش لەسەر b2 دەتوانێت بە بێ گرتن بگاتە a1 یان c1 و ئەویش بەرز ببێتەوە. ڕەنگی خانە ناگۆڕێت: هەموویان سەر بە تۆڕی تیرەیی یاریکراون.
بەرزکردنەوە لەسەر b8 ڕوویداوە، بەڵام دوو جووڵەی یەک لە دوای یەک نادات. ڕەش h6–g5 وەڵام دەداتەوە، تاکە جووڵەی یاسایی لێرە. تەنها ئێستا شاهی سپی دەتوانێت زیاتر بڕوات: b8–g3 لە درێژایی تیرەی بەتاڵی c7، d6، e5، f4. شاه توانای نوێی دەستبەجێ دەست دەکەوێت بەڵام لە نۆرەی داهاتووی بەکاریان دەهێنێت. پیشاندانەکە ڕیزبەندی جووڵە پیشان دەدات، نەک پلانێکی دیاریکراوی کۆتایی.
ئەگەر مۆرەیەکی سادە لە کاتی گرتندا بگاتە دوایین ڕیز و گرتنێکی تر بەردەست بێت، یاسای ڕووسی هەمان زنجیرە وەک شاهی دامە بەردەوام دەکات. گەیشتنی بێ گرتن جووڵەکە کۆتایی پێ دەهێنێت. «ئایا ئێستا شاهی دامەیە؟» بە جیا لە «نۆرەی کێیە؟» بپرسە. پێش پێشەوەچوون، هەموو تەختە بپشکنە: ئەگەر مۆرەیەکی ترت دەبێت بگرێت، ڕێڕەوێکی ڕوونی بەرزکردنەوە ڕێگە بە جووڵەی بێ گرتن نادات لە جیاتی.
لەسەر تەختە بیبینەبەرزکردنەوەی بێ گرتن: بۆچی جووڵەی دووەمی شاه دەبێت چاوەڕێ بکات
ئایا دەبێت زۆرترین مۆرە بگریت؟ هەڵبژاردن بەپێی یاساکان
ناوی یارییەکە گرنگە. داواکاریی جیاوازی گرتن دەتوانێت لەسەر هەمان تەختەی 8×8 جێبەجێ بێت. یاسای ڕووسی ڕێگە بە هەڵبژاردن دەدات بەبێ پێشینە بۆ ژمارە یان بەهای مۆرە گیراوەکان؛ یاسای بەڕازیلی زۆرترین ژمارە داوا دەکات. کاتێک ئەپ یان ڕکابەر دەگۆڕیت، پێش جووڵە جۆرەکە پشتڕاست بکەرەوە. وشەی گشتیی «دامە» یاسای هاوشێوە مسۆگەر ناکات.
مۆرە سادەکانی سپی لەسەر c3 و g3ـن؛ ڕەش b4، f4، d6 و a7ـی هەیە. هەڵبژاردەی یەکەم: c3×a5 بەسەر b4، یەک گرتن. دووەم: g3×e5×c7 بەسەر f4 و d6، دوو گرتن. هەردووکیان یاسایین. لە ڕێڕەوی درێژدا، e5 تەنها نێوانە: d6ـی دراوسێ و c7ـی بەتاڵ بەردەوامبوون داوا دەکەن. خانەی کۆتاییی c7 هێشتا مۆرەی سادەی سپی بەرز ناکاتەوە.
هەڵبژاردنی ئازاد هەڵبژاردەکان لە بەهادا یەکسان ناکات. دوای گرتنی کورت، f4ـی ڕەش دەتوانێت g3ـی سپی لەسەر h2 بگرێت. دوای درێژەکە، b4 دەتوانێت c3ـی ماوە لەسەر d2 بگرێت. پێش بەراوردی قازانج، وەڵامی ناچار و مۆرە ماوەکان بپشکنە. پیشاندانەکە ڕێڕەوی درێژ هەڵدەبژێرێت بۆ پیشاندانی زنجیرەیەک، نەک بۆ بانگەشە بەبێ ژماردنی زیاتر کە باشترین جووڵەی یارییەکەیە.
هەردوو مۆرەی سادەی دەستپێکی سپی، ژمارەی ئامانج و خانەی کۆتایی ناوبەرە. جووڵەی کورتە تەواوەکە تاقی بکەرەوە، پێگەکە بگەڕێنەرەوە و درێژەکە هەڵبژێرە. هەوڵی g3–e5 نابێت وەک جووڵەیەکی تەواو قبووڵ بکرێت. وەڵامی ڕەش بۆ هەر هەڵبژاردەیەک بپشکنە، پاشان یاساکە بڵێ: لە نێوان زنجیرە تەواوەکان هەڵبژێرە، بەڵام زنجیرەی هەڵبژێردراوت بە ئارەزوو کورت مەکەرەوە. ئەمە هەروەها یارمەتیی پێگەی ئاڵۆزی شاه دەدات کە یەکەم بازدان گرتنی زیاتر دەشارێتەوە.
لەسەر تەختە بیبینەئایا دەبێت زۆرترین مۆرە بگریت؟ هەڵبژاردن بەپێی یاساکان
گەمارۆی دامە: بردنەوە بەبێ دوایین گرتن
سپی شاهی دامەی d2 و مۆرەی سادەی b2ـی هەیە دژی مۆرەی سادەی a3ـی ڕەش، نۆرەی سپیە. ڕەش هیچ دەرچوونێکی بێ گرتنی نییە چونکە تاکە خانەی پێشەوەی، b2، داگیرکراوە. بەڵام ئەمە هێشتا گەمارۆیەکی تەواو نییە. c1ـی بەتاڵ لە دوای b2ـە: لە نۆرەی خۆیدا ڕەش دەیتوانی a3×c1 دەست پێ بکات، بەرز ببێتەوە و وەک شاهی دامە لە ڕێگەی d2 بەردەوام بێت. گەمارۆ دەبێت گرتنیش ڕابگرێت، نەک تەنها خانەی دراوسێ داگیر بکات.
سپی شاهەکەی d2–c1 دەجوڵێت. ئێستا a3 ناتوانێت بۆ b2 بجوڵێت یان باز بەسەر مۆرەی سادەی سپی بدات، چونکە مۆرەیەکی تری سپی شوێنی گەیشتنی c1 داگیر دەکات. ڕەش هیچ گرتنێکی بەرەو دواوەشی نییە، و جووڵەی بێ گرتنی بەرەو دواوەی مۆرەی سادە قەدەغەیە. ڕەش لە نۆرەی خۆیدا هیچ جووڵەیەکی یاسایی نییە، بۆیە سپی دەباتەوە. مۆرەی a3 لەسەر تەختە دەمێنێتەوە؛ نەبوونی جووڵە، نەک دیارنەمانی دوایین مۆرە، ئەنجام دیاری دەکات.
لە شەترەنجدا، نەبوونی جووڵەی یاسایی بەبێ کیش واتای پات و یەکسان دەدات. دامەی ڕووسی ئەنجامێکی جیاواز دەدات بە پرسیاری ڕۆژانەی «هیچ شوێنێک نییە بۆ جووڵە». مەرجی کۆتایی لە نێوان یارییەکان مەگوازەرەوە. هەروەها هەر پێگەیەکی تەنگ نەبراوەتەوە: ڕکابەر لەوانەیە گرتنێکی درێژی شاهی دامە یان گرتنێکی بەرەو دواوەی مۆرەی سادەی هەبێت کە دەرچوونێک دەکاتەوە.
پێش جووڵەی کۆتایی، ڕوون بکەرەوە بۆچی c1 گرنگە. لە مێشکدا شاه لەسەری لاببە و گرتنی گەڕاوەی ڕەش ناوبەرە. دوای دووبارەکردنەوە، سێ ڕاستی بسەلمێنە: مۆرەی ڕەش دەمێنێتەوە، نۆرەی ڕەشە، و لیستی جووڵە بەتاڵە. لەگەڵ سوودێکدا، مۆرەکانی لێواری ڕکابەر و خانەی نیشتن بپشکنە. گەمارۆیەکی تەواو پێویستی بە پشکنینی هەموو مۆرەکانی بەرامبەر هەیە؛ لێرە بە ئەنقەست تەنها یەک مۆرەی ڕەش هێڵرابووەوە بۆ ئەوەی ئەنجام بە وردی دابنرێت.
لەسەر تەختە بیبینەگەمارۆی دامە: بردنەوە بەبێ دوایین گرتن
یاسا و سەرچاوە
ئەم بەستەرانە بەکاربهێنە بۆ پشکنینی یاسا و گەڕانی زیاتر لە بابەتەکە.
چۆن کەرەستەی فێربوونی DUEL دروست دەکرێت · ڕاستکردنەوەیەک ڕاپۆرت بکە