DUEL Wiki
Izinyathelo zokuqala

Idlalwa kanjani i-chess: ukuhlela, izingcezu nomdlalo wakho wokuqala

Qala ngokuma nezinyathelo ezivumelekile. Bese ufunda izibonelo ezichaziwe uzame isifundo ngaphambi komdlalo wakho wokuqala ongajahi.

Kule ndatshana
  1. Ibhodi, ukuhlela nenhloso
  2. Ukuhamba nokudla
  3. Ukuvikela: nini kusemthethweni nokuthi kungani kuhanjiswa inkosi
  4. Ukukhushulwa kweponi: lapho ihhashi liwusizo olukhulu kunendlovukazi
  5. En passant: kungani iponi linyamalala esikwelini esiseduze ngqo
  6. I-checkmate ne-stalemate: ukungabi neminyakazo akusho njalo ukunqoba
  7. Iminyakazo yokuqala ye-Chess: isikhungo nokuthuthukiswa kwezinquzu
  8. Gwema iziqeshana ezilengayo: hlola izinsongo ngaphambi kokuhamba
01

Ibhodi, ukuhlela nenhloso

Abadlali ababili baqala ngezingcezu eziyi-16 umuntu ngamunye ebhodini elingu-8×8, ikhona elikhanyayo lingakwesokudla sabo. Umugqa ongemuva woMhlophe a1–h1 unombhoshongo, ihhashi, umbhishobhi, indlovukazi, inkosi, umbhishobhi, ihhashi, umbhoshongo; amasosha asemgqeni 2. UMnyama wenza okufanayo emigqeni 8 no-7. Izindlovukazi ziqala embala wazo, d1 no-d8. UMhlophe uhamba kuqala; abadlali benza isinyathelo esisodwa esivumelekile ngokushintshana, abakwazi ukweqa ithuba. Ukubeka inkosi engcupheni engenakuphuma kuyo kuyawina; inkosi ayidliwa.

Yibone ebhodinie2e4
Isimo sokuqala
Umnyakazo 1 ku-8
e2–e4: iponi lithatha isikhungo, lilawula d5 no-f5, futhi livula umugqa wedayagonali wombhishobhi wase-f1.
Izibonelo zebhodi
02

Ukuhamba nokudla

Umbhoshongo uhamba ngemigqa noma izinsika; umbhishobhi ngokutshekile; indlovukazi ngazo zombili izindlela, noma yiliphi ibanga elivulekile. Abakwazi ukugxuma. Ihhashi ligxuma ngesimo sika-L: izikwele ezimbili nesinye eceleni. Inkosi ihamba isikwele esisodwa kunoma yiluphi uhlangothi, kodwa hhayi endaweni ehlaselwayo. Amakhosi awakwazi ukusondelana esikwele nesikwele. Isosha liya phambili isikwele esisodwa esingenalutho, noma ezimbili ukusuka ekuqaleni uma zombili zivulekile; lidla isikwele esisodwa ngokutshekile phambili, alibuyeli emuva. Ezinye izingcezu zidla ngokufika endaweni yengcezu yomphikisi. Awukwazi ukufika phezu kwengcezu yakho. Ukudla kuyakhethwa; ukushiya inkosi yakho eshekeni akukho emthethweni.

Yibone ebhodiniihhashi

e4 → c5 · d6 · f6 · g5 · g3 · f2 · d2 · c3

03

Ukuvikela: nini kusemthethweni nokuthi kungani kuhanjiswa inkosi

Uma uMhlophe evikela ngasenkosini, inkosi isuka ku-e1 iya ku-g1 nenqaba isuka ku-h1 iya ku-f1. Ngasendlovukazini, inkosi iya ku-c1 nenqaba yase-a1 iya ku-d1. UMnyama wenza okufanayo emgqeni wesishiyagalombili. Ku-DUEL, khetha inkosi nendawo eya kuyo; inqaba ihamba nayo. Ungenzi umnyakazo wesibili ohlukile wenqaba.

Inkosi nenqaba ebambe iqhaza kumele zibe sezikwelini zazo zokuqala futhi kumele zingakaze zenze umnyakazo. Ukubuya akubuyiseli ilungelo. Akuvunyelwe ukuba izinquzu zime phakathi kwazo. Inkosi ayikwazi ukuqala iseku-check, ukweqa isikwele esihlaselwayo noma ukuphetha isihlaselwe. Ekuwikeleni ngasendlovukazini, u-b1 kumele ube yize, kodwa ukuhlaselwa kuka-b1 kukodwa akukuvimbeli ukuvikela: inkosi ayiyeqi u-b1.

Yibone ebhodiniUkuvikela: nini kusemthethweni nokuthi kungani kuhanjiswa inkosi
04

Ukukhushulwa kweponi: lapho ihhashi liwusizo olukhulu kunendlovukazi

Iponi elifinyelela umugqa wokugcina liba yisiqeshana esisha. Indlovukazi yikho okukhethwa ngokuvamile, kodwa ukukhetha ngokuzenzakalelayo kungase kufihle ithuba lesu. Ihhashi lihlasela ngokuhlukile: ngesinye isikhathi i-check yalo iphoqa impendulo, kanti inhloso yesibili ihlala ihlaselwa. Isikhundla esincane sikwenza lokhu kucace ngaphandle kokubala okude.

Ungakhetha, ngombala wakho, indlovukazi, inqola, umbhishobhi noma ihhashi, kungakhathaleki ukuthi yiziphi iziqeshana ezabanjiwe; indlovukazi yesibili iyavunyelwa. Awukwazi ukugcina iponi noma ukukhetha inkosi. Ukukhushulwa kuyingxenye yomnyakazo ofanayo, futhi isiqeshana esisha senza masinyane. Isijobelelo esingu-n ku-c7c8n sisho ihhashi, hhayi umnyakazo owengeziwe ngemva kokuhamba phambili.

UMhlophe unenkosi ku-g2 neponi ku-c7. UMnyama unenkosi ku-e7, indlovukazi ku-b6 neponi ku-h7. Ngemva komnyakazo u-c7–c8 okhushulela ihhashi, lihlasela u-e7 no-b6. Kuqala lokhu kuyi-check. Uhlaselo lwehhashi alukwazi ukuvinjelwa; lapha uMnyama kumele ahambe ngenkosi. Umbukiso ukhetha u-e7–d7, bese umnyakazo u-c8–b6 ubamba indlovukazi ngenye i-check.

Lo mzila ukhombisa injongo yesu yokukhetha ihhashi, hhayi ukuthi lihlula indlovukazi njalo ekugcineni komdlalo. Hlaziya zozine izindlela zokukhushulwa: kukhona yini i-check, umphikisi angabamba ini, kungase kube i-stalemate yini? Ukubamba indlovukazi lapha akuqedi umdlalo; inkosi kaMnyama neponi lakhe ziyasala. Impumelelo ngeziqeshana idinga ukudlala ngokucophelela, hhayi ukumemezela ukunqoba kusenesikhathi.

Yibone ebhodiniUkukhushulwa kweponi: lapho ihhashi liwusizo olukhulu kunendlovukazi
05

En passant: kungani iponi linyamalala esikwelini esiseduze ngqo

Ukubamba kweponi okujwayelekile kugcina esikwelini esihlalwe inhloso. Lapha inhloso isanda kuhamba phambili izikwele ezimbili isuka emgqeni waso wokuqala, yama eceleni kwepioni lakho. Uyibamba sengathi ihambe isikwele esisodwa kuphela. KuMhlophe lokhu kuvame ukusuka emgqeni wesihlanu kuya emgqeni wesithupha; kuMnyama, kusuka emgqeni wesine kuya emgqeni wesithathu. Iponi elakhelene elifika ngesinyathelo esisodwa alikwazi ukubanjwa ngale ndlela.

Ithuba likhona kuphela uma uphendula ngaso leso sikhathi ekuhambeni izikwele ezimbili. Ungakhetha ukwala, ngoba ukubamba kwe-chess kuvame ukuba kokuzikhethela. Kodwa ngemva komnyakazo wakho ohlukile, awukwazi ukubuyela kulokhu kubamba. Omunye umgibe ukuvula umzila oya enkosini yakho. Inkosi kaMhlophe iku-e1, iponi liku-e5, nenqola kaMnyama iku-e8, ukushiya ikholomu ka-e kuveza inkosi. Umthetho okhethekile weponi awuvumeli ukushiya inkosi yakho iku-check.

Yibone ebhodiniEn passant: kungani iponi linyamalala esikwelini esiseduze ngqo
06

I-checkmate ne-stalemate: ukungabi neminyakazo akusho njalo ukunqoba

I-check isho ukuthi isiqeshana sesitha sihlasela inkosi. Uhlaselo kumele lususwe ngokuhambisa inkosi kude, ngokubamba umhlaseli noma ngokuvinjela umugqa womhlaseli, lapho kungenzeka. Ku-checkmate ayikho impendulo esemthethweni esiza. Inkosi ayisuswa neze: umdlalo uphela kuqala. Ungabangi i-checkmate ngenxa nje yokuthi inkosi inesikhala esincane; esinye isiqeshana singase sinikeze ukuzivikela.

Inkosi kaMnyama iku-h8, namaponi aku-g7 naku-h7. UMhlophe udlala u-d2–d8, ehlasela inkosi emgqeni wesishiyagalombili. Inqola iphinde ilawule u-g8, kanti amaponi kaMnyama uqobo ahlala ku-g7 naku-h7. Amaponi omabili awakwazi ukuvinjela umugqa wenqola oya enkosini, futhi akukho isiqeshana esingayibamba inqola. Lokhu kuyi-checkmate, hhayi i-check eqinile nje.

Cabanga ngenkosi kaMnyama eku-h8, nendlovukazi kaMhlophe eku-f7, nenkosi kaMhlophe eku-g6, kanti kuyithuba likaMnyama. Inkosi eku-h8 ayihlaselwa. Kodwa indlovukazi ilawula u-g8 no-h7, futhi iziqeshana zikaMhlophe zilawula u-g7. Azikho ezinye iziqeshana zikaMnyama, ngakho azikho iminyakazo ezisemthethweni: kuyi-stalemate futhi kungukulingana. Ngendlovukazi eyengeziwe, iphutha elivamile ukususa isikwele sokugcina senkosi ngaphandle kwe-check nokukhohlwa ukuhlola izimpendulo ezisemthethweni.

Ngaphambi komnyakazo onqumayo, hlonza i-check nezimpendulo ezingenzeka: ukuphunyuka, ukubamba noma ukuvinjela. Uma kungeke kube ne-check, thola okungenani umnyakazo owodwa osemthethweni womphikisi ngaphambi kokunciphisa isikhala nakakhulu. Phinda i-checkmate bese uzama “I-checkmate yomugqa osemuva”. Kumdlalo we-bot, chaza umphumela wokugcina ngamazwi. Ukuqonda isiphetho kusiza kakhulu kunokulinda umlayezo wokunqoba.

Yibone ebhodiniI-checkmate ne-stalemate: ukungabi neminyakazo akusho njalo ukunqoba
07

Iminyakazo yokuqala ye-Chess: isikhungo nokuthuthukiswa kwezinquzu

Isikhungo ngokuyinhloko sisho d4, e4, d5 ne-e5. Ngemva kuka-e2–e4, iponi likaMhlophe lithatha esinye salezi zikwele, lihlasela d5 no-f5, futhi livula umugqa wedayagonali wombhishobhi wase-f1. Umnyakazo owodwa usebenzela izinjongo eziningana. UMnyama uphendula ngo-e7–e5 ngomqondo ofanayo, efuna isikhala sezinquzu. Iponi alivikeli isikwele salo, ngakho lidinga ukusekelwa.

Kulesi sibonelo, u-g1–f3 ukhipha ihhashi esikwelini saso sokuqala futhi uhlasela iponi eliku-e5. Impendulo u-b8–c6 ithuthukisa ihhashi likaMnyama futhi ivikela lelo poni. Bese u-f1–c4 ukhomba umbhishobhi ngase-f7, kodwa awudali ngokwawo ukuhlasela okunqobayo. Ngemva kuka-g8–f6, u-d2–d3 usekela iponi likaMhlophe eliku-e4 futhi uvula indlela yombhishobhi wesibili.

Iphutha elivamile ukujaha amaponi ngenquzu eyodwa ngenkathi ezinye izinquzu zihlala ekhaya. Elinye ukukhipha indlovukazi masinyane kakhulu: umphikisi wakho angayihlasela ngenkathi ethuthukisa izinquzu zakhe. Gwema iminyakazo eziphindaphindwayo zamaponi asemaceleni ngaphandle kwesizathu esiqondile. Uma inquzu ihlaselwa noma inkosi yakho iku-check, bhekana nalolo songo kuqala: icebo elibanzi alithathi indawo yokubala iminyakazo.

Phinda udlale isibonelo futhi uchaze inzuzo yomnyakazo ngamunye ngaphambi kokuwudlala. Bese uzama isifundo “Umnyakazo wokuqala” nomdlalo we-bot. Bala ukuthi mangaki amahhashi nababhishobhi owathuthukisile eminyakazweni yokuqala. Ngemva kwalokho, thola umnyakazo owodwa ongathuthukisanga lutho futhi ubuze ukuthi ngabe wawunenjongo edingekayo.

08

Gwema iziqeshana ezilengayo: hlola izinsongo ngaphambi kokuhamba

Yini esishintshile ngemva komnyakazo womphikisi: ukuhlasela inkosi yakho, umugqa wombhishobhi ovuliwe, umvikeli ohambayo? Uma ukwi-check, qala uthole ukuphunyuka okusemthethweni. Bese uhlolisisa ukubamba kwazo zombili izinhlangothi. Ungagxili kuphela esiqeshaneni ofuna ukusithuthukisa. Ukubona usongo lomphikisi ngaphambi kokuba icebo lakho elikhangayo lithathe lonke ukunaka kwakho kungasindisa iziqeshana.

Imithetho nemithombo

Sebenzisa lezi zixhumanisi ukuze uhlola imithetho futhi uvumbulule isihloko kakhudlwana.

Izinsiza zokufunda ze-DUEL zenziwa kanjani · Bika isilungiso

Umqondo olandelayo

DUEL.

I-chess & i-checkers

Kuyalayishwa…