Mazmunga oʻtish
DUEL · Ensiklopediya

Shaxmat va shashka ensiklopediyasi

Har bir pozitsiyaning tarixi bor. Har bir o‘yinning o‘z tili bor.

DUEL ENSIKLOPEDIYASIDUEL tahririyatiUZ

Pozitsiya sanʼati

Tarix, chempionlar va shaxmat doskasi tili.

01 · SHAXMAT

Kombinatsiya geometriyasi

Anʼanalar, jahon unvonlari va diagonallardagi gʻoyalar.

02 · SHASHKA

O‘yinni kengroq ko‘rish

Nega shaxmat chempionati bir payt ikki yo‘nalishga bo‘lingan? 100 katakli shashka doskasi odatiy 64 katakli doskadan nimasi bilan farq qiladi? Bitta so‘z — «oppozitsiya» yoki «damka» — butun pozitsiyani ko‘rishga qanday yordam beradi?

Bu ensiklopediya tarix, sport natijalari va o‘yin g‘oyalari ma’nosi birlashtiradi. Biografiyadan boshlab, atamaga o‘tib, o‘quv doskasi yonida davom etish mumkin. Akademiya maqolalari yonida: u yerda g‘oya amaliyotga aylanadi.

Ma’lumotnoma qanday tuzilgan

Tarixiy sanalar va sport natijalari federatsiyalar va ularning arxivlariga havolalar bilan beriladi. Unvonlar uchun intizom, yil va format doim muhim. O‘quv pozitsiyalari g‘oyani tushuntirish uchun tuzilgan va chempionlar partiyalari sifatida berilmaydi.

Birinchi tahrir rus tilida. Bu mustaqil tahririy to‘plam: tarix, bir nechta asosiy shaxs va atama. Chempionlik sahifalari o‘z qamrovini bildiradi; to‘liqsiz to‘plam to‘liq arxiv deb atalmaydi.

Ensiklopediya maqolalari

KEYINGI GʻOYANI TANLA

Materiallar: 10

Shaxmat tarixi: oʻzgarib kelgan oʻyin

Tarix

Ilk hind shakllaridan zamonaviy chempionatgacha: afsonalarni faktga aylantirmasdan asosiy davrlar.

Shaxmat

Shashka tarixi: o‘yinlar oilasidan sportgacha

Tarix

Shashka an’analari, xalqaro musobaqalarning hujjatlashtirilgan bosqichlari va federatsiyalarning turli yo‘nalishlari.

Shashka

Shaxmat boʻyicha jahon chempionlari: yoʻnalishlar va davrlar

Chempionlar

1993–2006-yillardagi boʻlinish, birlashgan unvon va FIDE ning soʻnggi yakunlangan klassik chempionatlari.

Shaxmat

Shashka bo‘yicha jahon chempionlari: 100 va 64 katak

Chempionlar

FMJD 2025-yilgi klassik JCh-100 va IDF 2026-yilgi JCh-64 tekshirilgan natijalari. Har bir unvon uchun federatsiya va intizom ko‘rsatilgan.

Shashka

Vilka

Doskadagi gʻoya

Bir nechta nishonga bir vaqtda hujum: shaxmat vilkasi qanday ishlaydi va nima uchun shax uni kuchaytiradi.

Shaxmat

Shohlar oppozitsiyasi

Doskadagi gʻoya

Piyoda endshpilida shohlar qarama-qarshiligi: yurish navbati va muhim maydonlarga yoʻl.

Shaxmat

Rus shashkasida damka

Doskadagi gʻoya

Uzoq diagonal, qo‘nish katagi va ruscha shashka-64 versiyasida aylanish ma’nosi.

Shashka

Qanday shashkalar bor

Doskadagi gʻoya

Rus, brazil, xalqaro va anglo-amerika shashkasini qoidalarni aralashtirmasdan solishtirish.

Shashka

Vilgelm Steynits

Odamlar

Birinchi rasmiy jahon chempioni, 1886-yilgi match va shaxmatni pozitsion tushunishga oʻtish.

Shaxmat

Gukesh Dommaraju

Odamlar

2024-yilgi klassik jahon unvoniga yoʻl: daʼvogarlar turniri, Din Liren bilan match va dolzarb axborot chegaralari.

Shaxmat
DUEL.

Shaxmat va shashka

Yuklanmoqda…