Zum Inhalt
All Reegelen

Schachreegelen

Fänk mat den Zich vun de Figuren un, da kuck der déi dräi besonnesch Zich an d'Manéieren un, wéi eng Partie op en Enn kënnt. An all Beispill stinn d'Wäiss ënnen.

  • 8 × 8 Felder
  • 16 Figuren op all Säit
  • D'Wäiss zéien als Éischt
Redaktioun · Lëtzebuergesch
An dësem Artikel

Briet, Opstellung an Zil

Stell d'Briet esou op, datt den helle Corner riets ass. Déi nooste Rei vun de Wäissen: Tuerm, Sprénger, Leefer, Damm, Kinnek, Leefer, Sprénger, Tuerm. Virun hinnen aacht Baueren. D'Schwaarz hunn eng symmetresch Opstellung.

D'Spiller zéien ofwiesselnd. D'Zil ass Matt: de Kinnek vum Géigner steet ënner Ugrëff, an et ass onméiglech, sech mat engem legale Zuch ze verdeedegen. De Kinnek gëtt net vum Briet geholl. Wann däi Kinnek ënner Ugrëff bleift, ass esou e Zuch verbueden.

All Figur op hirer PlazD'Wäiss fänken un. D'Dame stinn op d1 an d8 — jiddwereng op engem Feld vun hirer Faarf. Riets vun de Wäissen ass h1 hell.

Wéi d'Figuren zéien a schloen

D'Schloen ersetzt den normale Zuch: deng Figur besetzt d'Feld vun der géignerescher Figur, an déi geschloe Figur gëtt ewechgeholl. Schloen ass net obligatoresch. Ausser de Sprénger däerf keng Figur iwwer aner Figuren sprangen. Op d'Feld vun enger eegener Figur däerf een net zéien.

FigurZuch
KinnekOp een ugrenzend Feld an all Richtung, wann d'Feld net ugegraff ass. Kinneke kënnen net nieftenee stoen.
DammHorizontal, vertikal oder diagonal beliebeg wäit iwwer fräi Felder.
TuermHorizontal oder vertikal.
LeeferBeweegt sech diagonal a bleift déi ganz Partie op Felder vun enger Faarf.
SpréngerZwee Felder an eng Richtung an eent senkrecht dozou. Spréngt iwwer Figuren.
BauerEe fräit Feld no vir; vum Ausgangsfeld zwee Felder, wann déi zwee fräi sinn. Schléit ee Feld diagonal no vir. Zitt net no hannen.
De Sprénger spréngt driwwerVun d4 kann de Sprénger op aacht Felder kommen, wann do keng eege Figure stinn an den Zuch de Kinnek net am Schach léisst. Zwou Richtunge si mat Feile gewisen.

Rochade

D'Rochade ass e gemeinsame Zuch vum Kinnek an Tuerm. Bei der kuerzer Rochade geet de wäisse Kinnek e1–g1, den Tuerm h1–f1. Bei der laanger: e1–c1 an a1–d1. Bei de Schwaarzen datselwecht op der aachter Rei.

  • De Kinnek an den Tuerm, deen un der Rochade bedeelegt ass, hunn nach net gezu. Wa si op hiert Ausgangsfeld zeréckkommen, gëtt d'Recht net erëm hiergestallt.
  • Tëscht hinne si keng Figuren.
  • De Kinnek steet net am Schach an zitt weder iwwer en ugegraffent Feld nach op esou e Feld.
Kuerz Rochade vun de WäissenEe Zuch réckelt de Kinnek vun e1 → g1 an den Tuerm vun h1 → f1. An dëser Positioun ass de Wee fräi an de Kinnek geet net iwwer en ugegraffent Feld.

Schloen en passant

Wann de Bauer vum Géigner grad säin Ufankszuch iwwer zwee Felder gemaach huet an nieft dengem Bauer steet, kanns du en huelen, wéi wann en nëmmen ee Feld gaange wier. Dëst Recht gëllt nëmmen um direkt uschléissenden Äntwertzuch.

Bei de Wäisse steet de Bauer, dee schléit, op der fënnefter Rei, bei de Schwaarzen op der véierter. Wéi all Schloen däerf dëst dem eegene Kinnek kee Schach opmaachen. Wann en aneren Zuch gespillt gëtt, verschwënnt d'Méiglechkeet.

Direkt no d7–d5D'Schwaarz hunn grad e Bauer ëm zwee Felder virgeréckelt. D'Wäiss däerfen e5:d6 en passant spillen: de Bauer d5 gëtt ewechgeholl, an de wäisse Bauer steet op d6.
Nom Schloen en passantOpgepasst: d5 ass scho eidel. De Bauer hëlt net op deem Feld, wou den Nopeschbauer stoung, mee op deem Feld, iwwer dat dee gaangen ass.

Ëmwandlung vum Bauer

Op der leschter Rei gëtt de Bauer direkt duerch eng Damm, en Tuerm, e Leefer oder e Sprénger vun der eegener Faarf ersat. D'Wiel hänkt net vun de scho geschloene Figuren of: et kann een eng zweet Damm oder en drëtte Sprénger kréien.

Déi nei Figur wierkt direkt. De Bauer kann net Bauer bleiwen oder Kinnek ginn. Heiansdo brauch een genee e Sprénger — zum Beispill fir e Schach mat enger Gabel.

Déi lescht ReiNo a7–a8 wielen d'Wäiss eng Dame, en Tuerm, e Leefer oder e Sprénger. Um Diagramm ass den Zuch virun der Wiel vun der neier Figur gewisen.

Schach, Matt a Patt

Bei Schach muss d'Drohung ofgewiert ginn: mam Kinnek fortzéien, déi ugräifend Figur schloen oder d'Ugrëffslinn blockéieren. E Schach duerch e Sprénger kann net blockéiert ginn. Beim Duebelschach kann nëmmen de Kinnek selwer entkommen.

PositiounResultat
De Kinnek ass ugegraff, et gëtt keng legal ZichMatt bedeit d'Néierlag vun der Säit, déi um Zuch ass.
De Kinnek ass net ugegraff, et gëtt keng legal ZichPatt bedeit Remis.
Keng Säit ka mat enger legaler Zuchfolleg Matt setzenEng dout Positioun bedeit direkt Remis.
Matt: d'Schwaarz stinn am SchachZuch vun de Schwaarzen. D'Dame op g7 gräift h8 un, de wäisse Kinnek deckt d'Dame. Et gëtt keng legal Rettung — d'Wäiss hunn gewonnen.
Patt: kee SchachD'Schwaarz sinn um Zuch. De Kinnek op h8 ass net ugegraff, mee kee Feld, op dat hie zéie kann, ass sécher. Dat ass Remis.

Widderhuelung a Remiszieler

Déi selwecht Opstellung bedeit nach net ëmmer déi selwecht Positioun: d'Säit um Zuch an déi verfügbar Méiglechkeeten, inklusiv Rochade a legalem Schloen en passant, mussen iwwereneestëmmen.

Bei enger Fuerderung am Viraus op Basis vum geplangten Zuch gëtt deen Zuch notéiert an den Arbitter geruff, ouni en um Briet auszeféieren. An enger scho entstanener Positioun stellt d'Säit, déi um Zuch ass, d'Fuerderung. Detailer vun der Prozedur — Artikelen 9.2–9.5 FIDE.

Remis ass och duerch en Accord méiglech, wann d'Turnéierreglement et erlaabt. Eng Remisoffer verflicht de Géigner net, se unzehuelen.

FIDE-KonditiounWéi eng Partie um Briet op en Enn geet
Drëtt Optriede vun därselwechter PositiounRemis no enger korrekter Fuerderung vum Spiller, deen um Zuch ass.
Fënneft Optriede vun därselwechter PositiounRemis ouni Fuerderung. D'Widderhuelunge mussen net hannerenee kommen.
50 Zich vun all Säit ouni Bauerzuch an ouni SchloenRemis no enger korrekter Fuerderung.
75 Zich vun all Säit ouni Bauerzuch an ouni SchloenAutomatesche Remis; Matt mam leschten Zuch huet Prioritéit.

Auer a Resultat

D'Notatioun 5+3 bedeit fënnef Minutte pro Partie fir jiddwereen an dräi Sekonnen Zousaz pro Zuch. Den Zousaz vergréissert de Rescht; d'Verzögerung verréckelt nëmmen den Ufank vum Ofzielen a funktionéiert anescht.

An de FIDE-Reegele bedeit eng Zäitiwwerschreidung normalerweis eng Néierlag. Awer wann de Géigner duerch keng legal Zuchfolleg Matt setze kann, gëtt Remis festgehalen. De Gewënn däerf net eleng dovun ofhänken, ob hien eng Damm huet.

Een kann opginn, ier et Matt ass. An enger Turnéierpartie hält den Arbitter d'Resultat fest; bei engem Sträit stopp d'Auer a ruff hien, amplaz d'Figuren eleng ze verréckelen.

Um Briet an online

Am Spill um Briet gëllt «beréiert — gezunn»: wann s du deng eege Figur absichtlech beréiers, muss du mat hir zéien, wann et e legale Zuch gëtt. Ier s du eng Figur riichts, so dem Géigner Bescheed. De Zuch an d'Drécke vun der Auer gi mat enger Hand gemaach; d'Opzeechnung vun der Partie, d'Verspéidung an d'Sanktioune ginn duerch d'Reegelen an d'Reglement bestëmmt.

Den Online-Service préift d'Zulässegkeet vun den Zich a benotzt seng eege Prozedure fir Aueren, Widderhuelungen, Verbindungsofbroch an d'Bestätegung vum Resultat. E Klick op eng Figur an der Benotzeruewerfläch ass net datselwecht wéi d'Beréierungsreegel um Briet. Dëse Guide erkläert d'FIDE-Schachreegelen a versprécht net, datt all Turnéiermechanismus op alle Websäiten d'selwecht ëmgesat ass.

Hiweiser vun enger Schachengine, Hëllef vun enger anerer Persoun an externt Material wärend enger Kompetitiounspartie sinn net erlaabt. Léierbeispiller si fir d'Virbereedung geduecht.

Quellen a Redaktioun

No den offizielle Reegele vu FIDE/FMJD/IDF. Iwwersetzung an Erklärunge vum DUEL. D’Beispiller goufe fir dëst Handbuch virbereet. Datum vun der Iwwerpréiwung vun de Quellen a vun der Redaktioun: 26. Oktober 2026.

FIDE · Laws of Chess

Editioun, déi zanter dem 1. Januar 2023 a Kraaft ass. Haaptreegelen, Artikelen 3–9; Chess960 — Guidelines II. Iwwerpréift de 26. Oktober 2026.

Un den Ufank vum Artikel ↑
DUEL.

Schach & Dammespill

Gëtt gelueden…