Στα περιεχόμενα
Όλοι οι κανόνες

Κανόνες σκακιού

Ξεκίνα από τις κινήσεις των κομματιών, έπειτα εξέτασε τρεις ειδικές κινήσεις και τους τρόπους ολοκλήρωσης της παρτίδας. Σε κάθε παράδειγμα τα λευκά βρίσκονται κάτω.

  • 8 × 8 τετράγωνα
  • 16 κομμάτια σε κάθε πλευρά
  • Τα λευκά κινούνται πρώτα
Σύνταξη · Ελληνικά
Σε αυτό το άρθρο

Ταμπλό, παράταξη και στόχος

Τοποθέτησε το ταμπλό με την ανοιχτή γωνία δεξιά. Η πλησιέστερη σειρά των λευκών: πύργος, ίππος, αξιωματικός, βασίλισσα, βασιλιάς, αξιωματικός, ίππος, πύργος. Μπροστά τους οκτώ πιόνια. Τα μαύρα έχουν συμμετρική παράταξη.

Οι παίκτες κινούνται με τη σειρά. Στόχος είναι το ματ: ο βασιλιάς του αντιπάλου είναι υπό απειλή και δεν μπορεί να αμυνθεί με νόμιμη κίνηση. Ο βασιλιάς δεν αφαιρείται από το ταμπλό. Αν ο δικός σου βασιλιάς μένει υπό απειλή, η κίνηση αυτή απαγορεύεται.

Κάθε κομμάτι στη θέση τουΤα λευκά ξεκινούν. Οι βασίλισσες στέκονται στα d1 και d8 — καθεμία σε τετράγωνο του δικού της χρώματος. Δεξιά από τα λευκά είναι το ανοιχτό h1.

Πώς κινούνται και παίρνουν τα κομμάτια

Το πάρσιμο αντικαθιστά τη συνηθισμένη κίνηση: το κομμάτι σου καταλαμβάνει το τετράγωνο του αντιπάλου και το παρμένο αφαιρείται. Το πάρσιμο δεν είναι υποχρεωτικό. Δεν επιτρέπεται άλμα πάνω από άλλα κομμάτια, εκτός από τον ίππο. Δεν επιτρέπεται κίνηση σε τετράγωνο δικού σου κομματιού.

ΚομμάτιΚίνηση
ΒασιλιάςΣε ένα γειτονικό τετράγωνο προς οποιαδήποτε κατεύθυνση, αν το τετράγωνο δεν απειλείται. Οι βασιλιάδες δεν μπορούν να στέκονται δίπλα-δίπλα.
ΒασίλισσαΟριζόντια, κάθετα ή διαγώνια, σε οποιοδήποτε πλήθος ελεύθερων τετραγώνων.
ΠύργοςΟριζόντια ή κάθετα.
ΑξιωματικόςΔιαγώνια· σε όλη την παρτίδα μένει σε τετράγωνα ενός χρώματος.
ΊπποςΔύο τετράγωνα προς μία κατεύθυνση και ένα κάθετα σε αυτή. Υπερπηδά τα κομμάτια.
ΠιόνιΜπροστά κατά ένα ελεύθερο τετράγωνο· από το αρχικό τετράγωνο κατά δύο, αν και τα δύο είναι ελεύθερα. Παίρνει ένα τετράγωνο μπροστά διαγώνια. Δεν κινείται προς τα πίσω.
Ο ίππος υπερπηδάΑπό το d4 ο ίππος μπορεί να φτάσει σε οκτώ τετράγωνα, αν δεν υπάρχουν εκεί δικά του κομμάτια και η κίνηση δεν αφήνει τον βασιλιά σε σαχ. Δύο κατευθύνσεις δείχνονται με βέλη.

Ροκέ

Το ροκέ είναι κοινή κίνηση βασιλιά και πύργου. Στο σύντομο ροκέ ο λευκός βασιλιάς πηγαίνει e1–g1 και ο πύργος h1–f1. Στο μεγάλο: e1–c1 και a1–d1. Στα μαύρα το ίδιο στην όγδοη οριζόντια.

  • Ο βασιλιάς και ο πύργος που συμμετέχει δεν έχουν κινηθεί ακόμη. Η επιστροφή στο αρχικό τετράγωνο δεν αποκαθιστά το δικαίωμα.
  • Ανάμεσά τους δεν υπάρχουν κομμάτια.
  • Ο βασιλιάς δεν βρίσκεται σε σαχ και δεν περνά από απειλούμενο τετράγωνο ούτε καταλήγει σε αυτό.
Σύντομο ροκέ των λευκώνΜία κίνηση μετακινεί τον βασιλιά e1 → g1 και τον πύργο h1 → f1. Σε αυτή τη θέση η διαδρομή είναι ελεύθερη και ο βασιλιάς δεν περνά από τετράγωνο υπό απειλή.

Πάρσιμο εν διελεύσει

Αν το πιόνι του αντιπάλου μόλις έκανε την αρχική του κίνηση κατά δύο τετράγωνα και βρέθηκε δίπλα στο δικό σου πιόνι, μπορείς να το πάρεις σαν να είχε προχωρήσει μόνο ένα τετράγωνο. Το δικαίωμα αυτό ισχύει μόνο στην αμέσως επόμενη απάντηση.

Στα λευκά το πιόνι που παίρνει βρίσκεται στην πέμπτη οριζόντια, στα μαύρα στην τέταρτη. Όπως κάθε πάρσιμο, δεν πρέπει να ανοίξει σαχ στον δικό σου βασιλιά. Αν παιχτεί άλλη κίνηση, η δυνατότητα χάνεται.

Αμέσως μετά το d7–d5Τα μαύρα μόλις προώθησαν το πιόνι κατά δύο τετράγωνα. Τα λευκά δικαιούνται να παίξουν e5:d6 εν διελεύσει: το πιόνι d5 αφαιρείται και το λευκό καταλήγει στο d6.
Μετά το πάρσιμο εν διελεύσειΠρόσεξε: το d5 είναι ήδη κενό. Το πιόνι δεν παίρνει στο τετράγωνο του διπλανού πιονιού, αλλά στο τετράγωνο από το οποίο εκείνο πέρασε.

Προαγωγή πιονιού

Στην τελευταία οριζόντια το πιόνι αντικαθίσταται αμέσως από βασίλισσα, πύργο, αξιωματικό ή ίππο του δικού του χρώματος. Η επιλογή δεν εξαρτάται από κομμάτια που έχουν ήδη παρθεί: μπορεί να προκύψει δεύτερη βασίλισσα ή τρίτος ίππος.

Το νέο κομμάτι ενεργεί αμέσως. Το πιόνι δεν μπορεί να μείνει πιόνι ούτε να γίνει βασιλιάς. Μερικές φορές χρειάζεται ακριβώς ίππος — για παράδειγμα, για σαχ με διχάλα.

Η τελευταία οριζόντιαΜετά το a7–a8 τα λευκά επιλέγουν βασίλισσα, πύργο, αξιωματικό ή ίππο. Στο διάγραμμα φαίνεται η κίνηση πριν από την επιλογή του νέου κομματιού.

Σαχ, ματ και πατ

Σε σαχ πρέπει να φύγει η απειλή: να απομακρυνθεί ο βασιλιάς, να παρθεί το κομμάτι που απειλεί ή να κλείσει η γραμμή της απειλής. Σαχ από ίππο δεν κλείνεται. Σε διπλό σαχ σώζεται μόνο ο ίδιος ο βασιλιάς.

ΘέσηΑποτέλεσμα
Ο βασιλιάς απειλείται και δεν υπάρχουν νόμιμες κινήσειςΤο ματ είναι ήττα της πλευράς που πρέπει να κινηθεί.
Ο βασιλιάς δεν απειλείται και δεν υπάρχουν νόμιμες κινήσειςΤο πατ είναι ισοπαλία.
Καμία πλευρά δεν μπορεί να δώσει ματ με καμία νόμιμη ακολουθίαΗ νεκρή θέση είναι άμεση ισοπαλία.
Ματ: τα μαύρα είναι σε σαχΚίνηση των μαύρων. Η βασίλισσα g7 απειλεί το h8 και ο λευκός βασιλιάς προστατεύει τη βασίλισσα. Δεν υπάρχει νόμιμη σωτηρία — τα λευκά κέρδισαν.
Πατ: δεν υπάρχει σαχΚίνηση των μαύρων. Ο βασιλιάς h8 δεν απειλείται, αλλά κανένα διαθέσιμο τετράγωνό του δεν είναι ασφαλές. Αυτό είναι ισοπαλία.

Επανάληψη και μετρητές ισοπαλίας

Η ίδια παράταξη δεν σημαίνει πάντοτε την ίδια θέση: πρέπει να συμπίπτουν η σειρά κίνησης και οι διαθέσιμες δυνατότητες, συμπεριλαμβανομένου του ροκέ και του νόμιμου παρσίματος εν διελεύσει.

Όταν το αίτημα γίνεται εκ των προτέρων, με βάση την προτιθέμενη κίνηση, η κίνηση αυτή καταγράφεται και οι παίκτες απευθύνονται στον διαιτητή, χωρίς να εκτελεστεί στο ταμπλό. Σε θέση που έχει ήδη προκύψει, το αίτημα το υποβάλλει η πλευρά που πρέπει να κινηθεί. Οι λεπτομέρειες της διαδικασίας είναι τα άρθρα 9.2–9.5 της FIDE.

Ισοπαλία είναι επίσης δυνατή με συμφωνία, αν ο κανονισμός του τουρνουά την επιτρέπει. Η πρόταση ισοπαλίας δεν υποχρεώνει τον αντίπαλο να την αποδεχτεί.

Συνθήκη FIDEΠώς ολοκληρώνεται μια διά ζώσης παρτίδα
Τρίτη εμφάνιση της ίδιας θέσηςΙσοπαλία με ορθό αίτημα του παίκτη που πρέπει να κινηθεί.
Πέμπτη εμφάνιση της ίδιας θέσηςΙσοπαλία χωρίς αίτημα. Οι επαναλήψεις δεν είναι υποχρεωτικό να είναι διαδοχικές.
50 κινήσεις κάθε πλευράς χωρίς κίνηση πιονιού και χωρίς πάρσιμοΙσοπαλία με ορθό αίτημα.
75 κινήσεις κάθε πλευράς χωρίς κίνηση πιονιού και χωρίς πάρσιμοΙσοπαλία αυτόματα· το ματ με την τελευταία κίνηση έχει προτεραιότητα.

Ρολόι και αποτέλεσμα

Η καταγραφή 5+3 σημαίνει πέντε λεπτά στην παρτίδα για τον καθένα και τρία δευτερόλεπτα προσαύξησης για κάθε κίνηση. Η προσαύξηση αυξάνει τον υπόλοιπο χρόνο· η καθυστέρηση μόνο αναβάλλει την έναρξη της μέτρησης και λειτουργεί διαφορετικά.

Στους κανόνες της FIDE η εκπνοή του χρόνου συνήθως σημαίνει ήττα. Αν όμως ο αντίπαλος δεν μπορεί να δώσει ματ με καμία νόμιμη ακολουθία κινήσεων, καταγράφεται ισοπαλία. Η νίκη δεν μπορεί να κριθεί μόνο από το αν εκείνος έχει βασίλισσα.

Μπορείς να παραδοθείς πριν από το ματ. Σε παρτίδα τουρνουά το αποτέλεσμα το καταγράφει ο διαιτητής· σε διαφωνία σταμάτησε το ρολόι και κάλεσέ τον, χωρίς να μετακινείς μόνος σου τα κομμάτια.

Στο ταμπλό και στο διαδίκτυο

Στο διά ζώσης παιχνίδι ισχύει το «άγγιξες — παίζεις»: αν αγγίξεις σκόπιμα δικό σου κομμάτι, πρέπει να κινηθείς με αυτό, εφόσον υπάρχει νόμιμη κίνηση. Πριν διορθώσεις ένα κομμάτι, προειδοποίησε τον αντίπαλο. Την κίνηση και το πάτημα του ρολογιού τα κάνει το ίδιο χέρι· η καταγραφή της παρτίδας, η καθυστέρηση και οι κυρώσεις ορίζονται από τους κανόνες και τον κανονισμό.

Η διαδικτυακή υπηρεσία ελέγχει το επιτρεπτό των κινήσεων και εφαρμόζει δικές της διαδικασίες για το ρολόι, τις επαναλήψεις, την αποσύνδεση και την επιβεβαίωση του αποτελέσματος. Το κλικ σε κομμάτι στη διεπαφή δεν ισοδυναμεί με τον κανόνα του αγγίγματος στο ταμπλό. Αυτός ο οδηγός εξηγεί τους σκακιστικούς κανόνες της FIDE και δεν υπόσχεται ότι κάθε μηχανισμός τουρνουά υλοποιείται με τον ίδιο τρόπο σε όλους τους ιστότοπους.

Υποδείξεις μηχανής, βοήθεια άλλου ανθρώπου και εξωτερικό υλικό κατά τη διάρκεια αγωνιστικής παρτίδας δεν επιτρέπονται. Τα διδακτικά παραδείγματα προορίζονται για προετοιμασία.

Πηγές και σύνταξη

Κατά τους επίσημους κανόνες FIDE/FMJD/IDF. Μετάφραση και επεξηγήσεις DUEL. Τα παραδείγματα ετοιμάστηκαν για αυτό το εγχειρίδιο. Ημερομηνία ελέγχου των πηγών και της σύνταξης: 26 Οκτωβρίου 2026.

FIDE · Laws of Chess

Έκδοση σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2023. Βασικοί κανόνες, άρθρα 3–9· Chess960 — Guidelines II. Ελέγχθηκε στις 26 Οκτωβρίου 2026.

Στην αρχή του άρθρου ↑
DUEL.

Σκάκι και ντάμα

Φόρτωση…