DUEL Wiki
Першы кроки

Як грати в шахы: розставлїня, фіґуры і перша партія

Зачнїть позіціёв і дозволеныма ходами. Потім прочітайте пояснены приклады і пробуйте лекцію перед першов спокійнов партіёв.

В сій статі
  1. Шахівниця, розставлїня і цїль
  2. Ходы і бранє
  3. Рокіровка: коли она є легална і чом рушати короля
  4. Промоція пішака: коли кінь є хосенніше як ферзь
  5. Битя на проході: чом пішак щезать із сусіднього поля
  6. Мат і пат: брак ходів не все значить выгру
  7. Першы ходы в шахматах: центр і розвиток фіґур
  8. Выстерігайте ся висячых фіґур: перевірте грозбы перед ходом
01

Шахівниця, розставлїня і цїль

Двоми грачам належыть по 16 фіґур на шахівницї 8×8, зі світлым кутом направо. Заднїй ряд білых a1–h1: вежа, кінь, стрілець, дама, король, стрілець, кінь, вежа; пішакы стоять на рядї 2. Чорны мають зеркалну розставу на рядах 8 і 7. Дамы зачінають на своїй фарбі, d1 і d8. Білы ходять першы; грачі роблять почередно єден дозволеный ход і не можуть пропустити. Мат приносить перемогу; короля николи не беруть.

ПОЗРІТЬ НА ДОШЦІe2e4
Початкова позіція
Хід 1 з 8
e2–e4: пішак занимать центр, контролує d5 і f5 і отварать діагональ слона f1.
Приклады на дошці
02

Ходы і бранє

Вежа ходить по рядах або стовпцях; стрілець по діаґоналях; дама обома способами, на будьяку вольну оддаленость. Не можуть перескаковати. Кінь скаче буквой Г: два поля і єдно набік. Король ходить єдно поле в будьякый напрям, але николи під напад. Королї не можуть стояти сусїдно. Пішак іде єдно пусте поле вперед, або два з початкового, кідь обидва вольны; бере єдно поле діаґонално вперед і николи не ходить назад. Іншы фіґуры беруть, ставаючі на поле противника. На свою фіґуру стати не мож. Бранє є доброволным; лишыти свого короля в шаху є недозволеным.

ПОЗРІТЬ НА ДОШЦІкінь

e4 → c5 · d6 · f6 · g5 · g3 · f2 · d2 · c3

03

Рокіровка: коли она є легална і чом рушати короля

Кедь Білы рокірують на королівськый бік, король іде з e1 на g1, а тура з h1 на f1. На бік ферзя король іде на c1, а тура a1 на d1. Чорны роблять то само на восьмім рядї. В DUEL выберте короля і його цільове поле; тура ся рушить з ним. Не робіть окремый другый хід туров.

Король і тура, котра рокірує, мусять стояти на своїх початковых полях і николи ся не рушали. Поворот не вертать право. Межи нима не сміють стояти жадны фіґуры. Король не може зачати в шаху, перейти атаковане поле ани скінчити під атаков. Про рокіровку на бік ферзя поле b1 мусить быти порожнє, але сама атака на b1 не заказує рокіровку: король не переходить через b1.

ПОЗРІТЬ НА ДОШЦІРокіровка: коли она є легална і чом рушати короля
04

Промоція пішака: коли кінь є хосенніше як ферзь

Пішак, котрый доходить на послідній ряд, стає новов фіґуров. Ферзь є звычайный выбор, але автоматичный выбор може скрыти тактічну можность. Кінь атакує інакше: часом його шах вымушує одповідь, а друга ціль зостає атакована. Мала позіція робить се ясным без довгого рахованя.

Можете выбрати ферзя, туру, слона або коня своёй фарбы, незалежно од того, якы фіґуры были взяты; другый ферзь є дозволеный. Не можете лишити пішака ани выбрати короля. Промоція є часть того самого ходу, і нова фіґура діє одраз. Суфікс n в c7c8n значить коня, а не додатковый хід по руху вперед.

Білы мають короля на g2 і пішака на c7. Чорны мають короля на e7, ферзя на b6 і пішака на h7. По c7–c8 з промоціёв на коня він атакує e7 і b6. Найперше се є шах. Атаку коня не можна закрыти; ту Чорны мусять рушити короля. Показ выберать e7–d7, пак c8–b6 бере ферзя з іншым шахом.

Лінія указує тактічну ціль выбору коня, а не то, же він все перемагать ферзя в кінцівці. Оцініте вшыткы четыри промоції: ці є шах, што може взяти противник, ці може настати пат? Взятя ферзя ту не кінчить гру; король і пішак Чорных зостають. Матеріалный успіх вымагать позорну гру, а не ранне оголошіня выгры.

ПОЗРІТЬ НА ДОШЦІПромоція пішака: коли кінь є хосенніше як ферзь
05

Битя на проході: чом пішак щезать із сусіднього поля

Звычайне битя пішаком ся кінчить на занятім полі ціли. Ту ціль лем што пішла на два поля зо свого початкового ряду і стала попри вашім пішакови. Берете її так, якбы пішла лем на єдно поле. Про Білых се звичайно іде з пятого ряду на шестый; про Чорных — з четвертого на третій. Сусіднього пішака, котрый пришов єдным кроком, так взяти не можна.

Можность є лем при одразній одповіді на подвійный крок. Можете одмовити, бо битя в шахматах звичайно суть необов’язковы. Але по іншім властнім ході до сього битя ся вернути не можете. Інша пастка є отворити лінію на властного короля. Кедь король Білых стоїть на e1, пішак на e5, а тура Чорных на e8, лишіня e-стовпця выставлять короля. Спеціялне правило пішака не дозволять лишити свого короля в шаху.

ПОЗРІТЬ НА ДОШЦІБитя на проході: чом пішак щезать із сусіднього поля
06

Мат і пат: брак ходів не все значить выгру

Шах значить, же ворожа фіґура атакує короля. Атаку треба зняти одходом, битём атакуючого або закрытём його лінії, де то є можне. В маті жадна легална одповідь не помагать. Короля николи не знімають: гра ся кінчить скоре. Не оголошуйте мат лем зато, же король має мало простору; інша фіґура може дати оборону.

Король Чорных стоїть на h8, а пішакы на g7 і h7. Білы грають d2–d8 і атакують короля по восьмім рядї. Тура тоже контролує g8, а властны пішакы Чорных занимають g7 і h7. Ани єден з тых пішаків не може закрыти лінію туры ку королёви, і жадна фіґура не може взяти туру. Се є мат, а не лем сильный шах.

Розгляньте короля Чорных на h8, ферзя Білых на f7 і короля на g6, коли черга є на Чорных. Король на h8 не є атакованый. Але ферзь контролує g8 і h7, а фіґуры Білых контролують g7. Іншых чорных фіґур немає, зато немає легалных ходів: пат і ничия. З лишнім ферзём часта хыба є взяти королёви посліднє поле без шаху і забыти перевірити легалны одповіді.

Перед рішаючім ходом розпознайте шах і можны одповіді: уход, битя або закрытя. Кедь шаху не буде, найдіте холем єден легалный хід противника, закім далей обмежите простор. Переграйте мат і спробуйте “Мат на посліднім рядї”. В грі з ботом объясніте кінцевый резултат словами. Порозуміти закінчіня є хосенніше, як чекати на вість о выгрі.

ПОЗРІТЬ НА ДОШЦІМат і пат: брак ходів не все значить выгру
07

Першы ходы в шахматах: центр і розвиток фіґур

Центр передовшыткым значить d4, e4, d5 і e5. По e2–e4 пішак Білых занимать єдно з тых полів, атакує d5 і f5 і отварать діагональ слона f1. Єден хід служить кільком цілям. Чорны одповідають e7–e5 з подобнов ідеёв і глядають простор про фіґуры. Пішак не хоронить своє властне поле, зато потребує підпору.

В сьом прикладі g1–f3 знімать коня з початкового поля і атакує пішака e5. Одповідь b8–c6 розвивать коня Чорных і хоронить того пішака. Пак f1–c4 направлять слона ку f7, але само не творить выграшну атаку. По g8–f6 хід d2–d3 підпирать пішака e4 Білых і отварать дорогу другому слонови.

Часта хыба є гнати ся за пішаками єднов фіґуров, коли іншы лишають ся дома. Друга є заскоро вывести ферзя: противник може го атаковати і при тім ся розвивати. Выстерігайте ся повторных ходів крайніма пішаками без конкретного поводу. Кедь фіґура є атакована або ваш король є в шаху, найперше одповіджте на тоту грозбу: загалный план не замінять рахованя.

Переграйте приклад і перед каждым ходом объясніте його хосен. Пак спробуйте урок “Першый хід” і гру з ботом. Порахуйте, кілько коней і слонів сьте розвили в дебюті. Потому найдіте єден хід, котрый нич не розвив, і спросите ся, ці мав він необхідну ціль.

08

Выстерігайте ся висячых фіґур: перевірте грозбы перед ходом

Што ся змінило по ході противника: атака на вашого короля, отворена лінія слона, одход обороняючого? Кедь сьте в шаху, найперше найдіте легалный уход. Пак розгледьте битя обох сторін. Не зосереджуйте ся лем на фіґурі, котру хочете розвити. Кедь увидите грозбу противника скоре, як властный привабливый план забере вшытку увагу, можете зберечи матеріял.

Правила і жрідла

Хоснуйте сі лінкы, жебы перевірити правила і далей розгледіти тему.

Як ся роблять учебны матеріялы DUEL · Зголосити поправу

Далша ідея

DUEL.

Шахматы і шашкы

Начітаня…