Πρώιμες μορφές και προσοχή στους θρύλους
Η επισκόπηση της FIDE συνδέει την πρώιμη μορφή του σκακιού με την ινδική τσατουράνγκα του 6ου αιώνα. Έπειτα το παιχνίδι αναπτύχθηκε στην Περσία ως σατράντζ και διαδόθηκε μέσω του ισλαμικού κόσμου στην Ευρώπη.
Αυτό είναι ένα σύντομο σχήμα μακράς πολιτισμικής ανταλλαγής. Δεν ορίζει το όνομα ενός μοναδικού εφευρέτη ούτε την ακριβή ημερομηνία της «πρώτης παρτίδας». Οι δημοφιλείς αφηγήσεις για τον σοφό και τον διπλασιασμό των σπόρων στη σκακιέρα διαβάζονται καλύτερα ως θρύλοι, όχι ως πρωτόκολλο γέννησης του παιχνιδιού.
Πηγές: FIDE · ιστορία του σκακιού · Ιστορική επιτροπή της FIDE · ιστορία του παιχνιδιού και όρια της γνώσης
Πώς το παιχνίδι έγινε αναγνωρίσιμο
Στην ύστερη μεσαιωνική Ευρώπη οι κανόνες άλλαζαν σταδιακά. Ιδιαίτερα σημαντικές είναι οι αλλαγές στην κίνηση της βασίλισσας και του αξιωματικού, που ανάγονται στο τέλος του 15ου αιώνα: τα κομμάτια άρχισαν να δρουν πολύ πιο μακριά και το παιχνίδι έγινε ταχύτερο.
Τα έντυπα βιβλία βοηθούσαν να μεταδίδονται οι ανακαλύψεις πέρα από έναν κύκλο παικτών. Η FIDE επισημαίνει το σωζόμενο βιβλίο του Λουίς Ραμίρες ντε Λουθένα, που εκδόθηκε στη Σαλαμάνκα το 1497. Οι λέσχες, ο περιοδικός τύπος και τα τουρνουά δημιούργησαν αργότερα ένα σταθερό διεθνές περιβάλλον.
Πηγές: FIDE · ιστορία του σκακιού
1886: ο τίτλος αποκτά σημείο εκκίνησης
Ο αγώνας του Βίλχελμ Στάινιτζ με τον Γιόχαν Τσουκερτόρτ το 1886 θεωρείται ο πρώτος επίσημος αγώνας για το παγκόσμιο πρωτάθλημα. Διεξήχθη στη Νέα Υόρκη, στο Σεντ Λούις και στη Νέα Ορλεάνη. Ο Στάινιτζ έφτασε πρώτος στις δέκα νίκες· το αποτέλεσμα σε παρτίδες ήταν δέκα νίκες, πέντε ήττες και πέντε ισοπαλίες.
Η λέξη «επίσημος» εδώ δεν σημαίνει «διοργανωμένος από τη FIDE»: η ομοσπονδία τότε δεν υπήρχε ακόμη. Είναι το ιστορικά αναγνωρισμένο σημείο εκκίνησης της γραμμής των παγκόσμιων πρωταθλητών.
Ομοσπονδία, διάσπαση και ενοποίηση
Η FIDE ιδρύθηκε το 1924. Τον 20ό αιώνα ο αγώνας για τον τίτλο έγινε διεθνές σύστημα επιλογής, όχι μόνο συμφωνία δύο παικτών. Όμως ένα ενιαίο σύστημα δεν διατηρούνταν πάντα.
Το 1993 ο Κασπάροφ και ο Σορτ έπαιξαν αγώνα εκτός FIDE· ταυτόχρονα η ομοσπονδία διοργάνωσε τον αγώνα Κάρποφ — Τίμαν. Δύο γραμμές τίτλου υπήρχαν μέχρι τον ενοποιητικό αγώνα Κράμνικ — Τοπάλοφ το 2006. Η νίκη του Κράμνικ αποκατέστησε τον ενιαίο τίτλο.
Πηγές: Μουσείο FIDE · ιστορία της ομοσπονδίας · FIDE · ιστορία των τουρνουά διεκδικητών
Πώς να διαβάζεις μια παλιά παρτίδα σήμερα
Ξεχώριζε το αποτέλεσμα από την εξήγηση. Η νίκη δεν αποδεικνύει ακόμη ότι κάθε κίνηση ήταν η καλύτερη, και μια σύγχρονη αξιολόγηση υπολογιστή δεν δείχνει αυτόματα πόσο δύσκολο ήταν να βρεθεί η λύση πάνω στη σκακιέρα.
Διευκρίνιζε τους κανόνες της εποχής, τον έλεγχο χρόνου και τη μορφή του αγώνα. Έπειτα διάλεξε μία ιδέα για μελέτη: ανάπτυξη, ασφάλεια του βασιλιά, δομή πιονιών. Μια ιστορική παρτίδα γίνεται χρησιμότερη όταν η ανάγνωση έχει ένα συγκεκριμένο ερώτημα.
Πηγές και έλεγχος
Τα κείμενα είναι συντακτική παρουσίαση της DUEL. Τα αποτελέσματα των τουρνουά αντιπαραβλήθηκαν με τις αναφερόμενες επίσημες δημοσιεύσεις.